Open Overheid: het begin van een netwerk

Op 23 februari sprak ik in het Grand Café van BZK tijdens een Open Koffie over Open Overheid.  Een groep van 25 mensen discussieerde mee over het toegankelijk maken van data die door de overheid is verzameld. De bijeenkomst vormt het begin van een netwerk.

Ik ben de presentatie gestart met een korte inleiding over mijn project dat ik in opdracht van BZK ben gestart in het kader van een bredere portefeuille experimenten rondom Overheid 2.0. 

Kort samengevat werken we (James Burke en Ton Zijlstra) aan een viertal producten:

1. Een landschapskaart (overzicht) van de databronnen die we aantreffen, en de mensen die daar bij betrokken zijn, evenals mensen die het ontsluiten van overheidsdata een warm hart toedragen.
2. Een handreiking voor ambtenaren/overheidsinstanties over hoe je met data-ontsluiting om kunt gaan.
3. Een groeiscenario over hoe we hetgeen we op gang brengen, ook na het project voort kunnen laten bestaan.
4. Twee concrete voorbeelden van overheidsdata, ontsloten met een API, aangevuld met enkele aantrekkelijke toepassingen en hulpmiddelen voor anderen om die data te gebruiken.

Het begin van een netwerk

Dit alles doen we uiteraard niet alleen, want als het BZK-initiatief na het project voort moet blijven bestaan, kan dat alleen als we er in slagen mensen te vinden die enthousiast zijn en blijven over het thema. We brengen deze mensen dus bij elkaar zodat ze samen verder kunnen gaan met de ingrediënten die nu worden verzameld. We voeren dan ook gesprekken bij allerlei overheidsonderdelen, zoals BZK, OCW, LNV, RIVM, RGD, RWS, TaalUnie, gemeenten, etc.  om uitleg te geven over ons project.  En natuurlijk om te horen wat er al wordt gedaan aan data-ontsluiting en wat de afwegingen zijn om wel of niet in beweging te komen.

Kansen en bezwaren

We richten ons momenteel vooral op het ’laag hangend fruit’, de kansen die al voor ons liggen. Uiteindelijk staat of valt het namelijk allemaal met de energie die mensen opbrengen, en je wilt dus de energie benutten die er is, en het trekken aan voorlopig nog dode paarden vermijden. Er kleven immers mogelijk ook bezwaren aan het beschikbaarstellen. Bezwaren waar je rekening mee moet houden kunnen zich voordoen op de volgende terreinen:

1. Privacy. Uiteraard is het oppassen met informatie die herleidbaar is tot personen. Maar er is heel veel data die geen relatie heeft tot personen. Volksgezondheidsstatistieken, luchtkwaliteit, weginformatie, gebouwinformatie etc. Allemaal gegevens waar privacy per definitie niet aan de orde is. Heeft jouw organisatie dergelijke databronnen in beheer? Dan kun je daar beginnen met ontsluiten.
2. Auteursrecht. De Auteurswet is duidelijk: alles wat de overheid maakt is per definitie onderdeel van het publiek domein en vrij van auteursrechten, tenzij de overheid expliciet auteursrecht claimt op het document of artefact. De ‘nee tenzij’ houding t.a.v. openheid die je nog veelvuldig aantreft is dus strijdig hiermee.
3. Techniek. Rondom de technologie van het ontsluiten van data spelen allerlei aspecten. Hoe vaak wordt data bijgewerkt en hoe vaak moet een gebruiker van die data dus toegang hebben om die updates op te halen? Maar uiteindelijk maakt het nu niet zoveel uit in welk formaat data wordt gedeeld. Als het maar herbruikbaar is. Het betekent in eerste instantie alleen dat je het publiceren in PDF moet vermijden.
4. Organisatie. Het is niet voldoende om data alleen te ontsluiten, je zult het ook organisatorisch moeten ‘inbedden’. Is er bijvoorbeeld een mogelijkheid voor burgers die je data gebruiken om feedback door te geven? Of correcties op je data? Hoe ziet de keten er uit vanaf de beheerder van de databron via de diverse directies, en de eventueel betrokken externe partijen, tot aan de burger die de data hergebruikt?
5. Marktpartijen. Soms bestaan er overeenkomsten tussen overheidsonderdelen en marktpartijen waarin exclusieve rechten zijn vastgelegd t.a.v. het publiceren van overheidsdata. De SDU heeft bijvoorbeeld een aantal van dergelijke overeenkomsten. Dat kan het vrij publiceren van overheidsdata in de weg staan (tot het bestaande contract kan worden gewijzigd).

Samenwerken aan een Open Overheid

Na mijn inleiding tijdens de Open Koffie was er de nodige discussie, en werden naast goede vragen ook bruikbare suggesties en prima ideeën aangedragen.  De ideeën willen we hier in een werkomgeving bijeenbrengen, zodat we met elkaar daar de lijst nog verder kunnen verrijken (zie aparte wiki over het onderzoek van Ton).

Graag willen we met jullie verder praten over de mogelijkheden en kansen die we met elkaar zien voor een Open Overheid. Uiteindelijk draait het zoals gezegd om de mensen die het idee van het beschikbaarstellen van data ondersteunen! Laat je suggesties etc. dan ook gerust ook hier onder dit blogberichtje achter of discussieer mee in de groepsdiscussie Open Overheid op de Ning van ambtenaar 2.0.

En wil je met James en/of mij verder praten? Neem dan contact op zodat we een afspraak kunnen maken.

(Mogelijk) gerelateerde artikelen:

1. Nieuw forum: Open Overheid
2. Een onderzoek voor Open Overheid
3. Een logo voor Open Overheid en Open Data
4. Een begin van SenterNovem 2.0
5. Begin met overheid 1.7, beta

Getagged als: "open data", open koffie, Open Overheid

{ 3 reacties }