Gisteren was ik op een brainstorm in Het Buitenhuis over een interdepartementale introductiedag voor nieuwe medewerkers, georganiseerd vanuit de directeuren P&O (ICPR). De vraag lag voor wat we nieuwe medewerkers mee willen geven op zo’n dag. Behalve het geven van inzicht over de breedte van het Rijk lijkt me dat ook de plek waar de empowerment van medewerkers begint. Wat heeft ambtenaar 2.0 in z’n uitrusting zitten?
In een samenleving die steeds complexer en platter wordt is het steeds moeilijker voor de in kolommen ingedeelde overheid om maatschappelijke vragen integraal aan te pakken. Die vragen gaan steeds vaker over de grenzen van afdelingen, directies, ministeries en overheden heen. Dat vereist dat de dossierhouder dus ook over die grenzen binnen en buiten de overheid heen werkt. Zijn of haar veilige plek in de hiërarchie wordt steeds minder bepalend, weten hoe je je weg kan vinden en wat je positie daarbij is steeds meer.
Empowerment
Dat vraagt dus nogal wat van die (beleids)medewerkers. Het vraagt niet alleen hart voor de publieke zaak, maar ook dat ze in staat zijn om invulling te geven aan die rol naar buiten toe, in horizontale netwerken kunnen werken binnen de overheid en daarbuiten en daar de juiste instrumenten voor in weten te zetten. En ondertussen weet hij ook wanneer de manager of directeur moet worden betrokken als het zijn of haar verantwoordelijkheid te boven gaat.
Dat is best pittig. Wat moeten die medewerkers leren om zelfstandig die afwegingen te kunnen maken? Hoe vind je snel je weg in een (nieuw) netwerk en werk je daarmee samen? Hoe betrek je andere ambtenaren en burgers bij jouw onderwerp? Hoe kies je positie in een maatschappelijk debat? Dan verwacht ik op zo’n introductiedag toch minimaal een aantal workshops over
- horizontaal net- en samenwerken (en hoe je middelen als LinkedIn, Twitter, wiki’s en Ning daarbij in kunt zetten),
- concepten om burgerinbreng te organiseren (crowdsourcing, wisdom of the crowds, gebruik van mashups, serious gaming, etc.)
- de rol en houding van de overheid in dergelijke maatschappelijke processen en je positie als ambtenaar daarbij (zie ook de discussie over de ambtenarencode).
Professional 2.0
Er wordt veel geschreven over de digitale vaardigheden van de komende generatie medewerkers. Zijn ze nu wel of niet internetvaardiger? Duidelijker is echter wel dat zij op een andere manier zullen werken en andere waarden en behoeften hebben. Hoe prikkelen we jongeren om bij de overheid te komen werken? Dat gaat verder dan vacatures uitzetten via Hyves of LinkedIn (werving 2.0), dat heeft te maken met werkcultuur. Zie ook de discussie in het netwerk van Ambtenaar 2.0 over het gebrek aan jonge ambtenaren.
Dus wat verwacht de werknemer 2.0 van zijn werkgever? Gaat dat inderdaad over een goed leerbeleid, een vast contract en secondaire arbeidsvoorwaarden? Of richt professional 2.0 zich meer op zingeving (ideeën over maatschappelijke vraagstukken uit kunnen werken), de ruimte om daar zelf een rol in te kunnen vervullen (lak aan hiërarchie, bureaucratie en interne politieke spelletjes) en de juiste ondersteuning daarbij. Om enkele kopjes te citeren uit de artikelen die in deze alinea gelinkt staan:
- Eerste trend: zingeving;
- Personal branding;
- Hiërarchie is een restant uit het verleden;
- Kennis is een weggeefproduct;
- Control versus innovatie.
Geen punt maar een lijn
De directeuren P&O hebben al vastgelegd dat deze interdepartementale introductiedag er gaat komen. Eén moment, één plaats. De uitdaging is natuurlijk: hoe hou je al die indrukken vast? Ga je een dag later niet gewoon verder met waar je mee bezig was? Volgens mij kan het effect van zo’n dag veel bestendiger zijn als ook daarvoor en daarna van alles gebeurt, bijv. in een online omgeving. Een site als Meetup is daar speciaal voor ingericht, maar je kunt dat ook via een samenwerkomgeving in Rijksweb doen, mensen kennis laten maken via LinkedIn, mee laten denken over de inhoud van workshops via een wiki. Enzovoort.
De vraag is ook of zo de nadruk moet liggen op één bijeenkomst. Is het niet handiger een omgeving te creëren waar nieuwe medewerkers heen kunnen gaan als ze zelf willen en daar mensen ontmoeten, workshops volgen, kennis opdoen, etc. Fysieke bijeenkomsten kunnen zo’n proces dan ondersteunen. Zelf ben ik met Wim Veen in overleg om serious gaming in te zetten om te leren over de gevolgen van web 2.0. Zo’n 3D-omgeving kan hier dus ook heel bruikbaar zijn. En het is allemaal mogelijk!
Conclusie
Kortom, dat is nog niet makkelijk, om zo’n interdepartementale introductiedag op te zetten die ambtenaren voorbereid op het werk bij de overheid, in een veranderende samenleving en die ook nog eens interessant is voor een nieuwe generatie werknemers. Misschien kunnen we de discussie van gisteren hier nog wel voortzetten. Wat vind jij dat niet mag ontbreken bij een introductie in de rijksoverheid?
(Mogelijk) gerelateerde artikelen:
- Google Wave: hét nieuwe communicatieplatform, ook voor de overheid?
- Online community voor ambtenaren, ook offline
- Ambtenaar 2.0 brengt 2.0-kennis bijeen in een adviseursnetwerk
- Neemtinitiatief.nl: een marktplaats voor actieve ambtenaren
- Code voor online gedrag van ambtenaren?
{ 0 reacties }
Comments on this entry are closed.