Terugblik en toekomstplannen

De zomerperiode is een goed moment om terug te kijken en na te denken over volgende stappen. Ambtenaar 2.0 heeft nu een eerste fase achter de rug en dat is een goede aanleiding om een overzicht te maken van wat er zoal is gebeurd. Niet alleen voor de baas, maar juist ook voor de community! Daarnaast gaan we een tweede fase in. Ik ga dan ook graag het gesprek aan over wat we dan gaan doen. Kijk je liever vooruit, dan moet je dus even doorscrollen naar beneden!

Ambtenaar 2.0 gaat over de gevolgen van web 2.0 voor het werk en de manier van werken van de overheid. De aanleiding van deze nieuwe mogelijkheden is technisch: door computer, internet en interactieve internetsites (web 2.0) zijn nieuwe wegen opengegaan om samen te werken en verbindingen te leggen los van tijd en plaats. Het gaat dus enerzijds over het gebruik van allerlei instrumenten (sites, e.d.) om mee te werken, maar ook over hoe dat werken wezenlijk aan het veranderen is doordat nieuwe dingen mogelijk zijn. Daar zit de cultuurverandering, dat is echt Anders Werken.

Terugblik

Ambtenaar 2.0 is oorspronkelijk een project van het ministerie van LNV, maar web 2.0 beperkt zich niet tot de grenzen van één organisatie. Ambtenaar 2.0 is voor alle ambtenaren dus. Maar ik heb specifiek voor LNV natuurlijk ook een aantal opdrachten. Het voordeel daarvan is dat de resultaten en successen daarvan meteen elders ingezet kunnen worden. In dit verslag gebruik ik het plan van aanpak van LNV dus als structuur, maar benoem ik natuurlijk ook alles wat elders is losgekomen en opgezet!

In het plan van aanpak van het LNV-project staan vijf werkgebieden benoemd, bij deze per werkgebied de stand van zaken:

1. Onderzoek: wat is web 2.0 en wat betekent het voor LNV?

• De directies P&O en IFZ zijn gezamenlijk opdrachtgever van het onderzoek Second Society (EUR, TNO, UvT) waarin o.a. wordt gekeken naar de gevolgen van web 2.0 voor het werken van de overheid. Daarbij zal specifiek worden ingegaan op LNV-casussen. Meer informatie.
• BZK doet onderzoek naar crowdsourcing en co-creatie, i.s.m. respectievelijk TNO en de UU. Bij dat eerste onderzoek zit ik in de begeleidingscommissie en wordt gekeken of een theoretische LNV-casus ingebracht kan worden. Meer informatie.
• Er wordt veel kennis verzameld over ambtenaar 2.0 en overheid 2.0, bijv. op http://del.icio.us/tag/overheid2.0 en http://del.icio.us/tag/government2.0. Ook staat er een kennisbank op de netwerksite.
• Ik ben op bezoek geweest bij diverse bijeenkomsten (zie agenda.ambtenaar20.nl voor een actueel overzicht van conferenties, e.d.):
  • eParticipatietop, door BZK (Amsterdam)
  • Ambtenaar van de Toekomst (Scheveningen)
  • Innovatiefestival InAxis (Utrecht)
  • Globaliseringslezing Felix Meritis (Amsterdam)
  • Presentatie Telematica Instituut (Den Haag)
  • Beurs ICT en Overheid (Utrecht)
  • Bijeenkomst Wiki’s voor beleid (Den Haag)
  • Congres Enterprise 2.0 (Zeist)
  • SocialStrategyTalk over crowdsourcing (Amsterdam)
  • Seminar ICT en Politiek (Almere)
  • Startbijeenkomst Second Society (Den Haag)
• Op de internetsites van Ambtenaar 2.0 worden diverse discussies gevoerd om de praktische kennis te verdiepen. De meest populaire discussies zijn:
  • Visie op de gevolgen van web 2.0 voor de overheid
  • Gedragscode voor ambtenaren: waar moet je rekening mee houden bij online discussies of andere situaties dat je online actief bent?
  • Open Overheid: het beschikbaar stellen van overheidsinformatie in een open, herbruikbaar formaat
  • Wat betekent web 2.0 voor de interne organisatiecultuur?
  • Hoe gaan we om met al die informatie en vinden we het ook nog terug?
  • Smallingerland gaat een wijk bouwen met behulp van een wiki
  • Wat betekent web 2.0 voor het management?
  • Wie blogt er eigenlijk over en/of vanuit de overheid?
  • Hoe maken we de overheid aantrekkelijker voor jonge medewerkers?

2. Bewustmaking: hoe kunnen we de bekendheid vergroten van web 2.0?

• Er gebeurt veel rond het project Ambtenaar 2.0 en er wordt enthousiast gereageerd. Dat leverde heel veel activiteiten, gesprekken, gebeurtenissen, presentaties, artikelen, etc. op. Er staat een overzicht op Rijksweb.
• Er is een blog gestart (momenteel 128 abonnees) en een netwerksite (momenteel 208 leden, na twee maanden). Verschillende deelnemers zijn ook zelf activiteiten gestart op de sites. Zo’n vijftien personen hebben bijgedragen aan de blog.
• Elke twee weken wordt op maandag van 9 tot 10 een open koffie georganiseerd met een interne of externe spreker over de gevolgen van web 2.0 en de overheid. Gemiddeld trekt de bijeenkomst vijftien à twintig deelnemers. Meer informatie.
• BZK organiseert op 4 december een conferentie over Overheid 2.0. Doelstelling is om daar een bijdrage aan te leveren vanuit het perspectief van Ambtenaar 2.0.
• Heel veel gesprekken binnen en buiten LNV:
  • binnen LNV bij de bestuursraad, BBR, Communicatie, IFZ (Informatiebeleid), Informatiecentrum LNV, Jong LNV, Juridische Zaken, Kasteel Groeneveld, Natuur, netwerk Cradle to Cradle, Platteland, P&O, Regionale Zaken, VWA;
  • bij de ministeries van AZ (RVD), BZK, EZ, Justitie, V&W (Inspraakpunt) en VROM;
  • bij Rijksweb, InAxis, Inspectieraad, Burgerlink, Jonge Inspecteurs;
  • met het Center for Public Innovation, TNO, Universiteit van Utrecht;
  • met diverse andere interessante personen.

• In diverse bladen en op sites zijn artikelen verschenen over Ambtenaar 2.0. Een overzicht:
  • Werkbezoek aan Second Life, niet gepubliceerd, mei 2007
  • Ken jij de digitale generatie?, VIA (op LNVweb), september 2007
  • Rapport Kasteel Groeneveld Digitaal en Het digitale debat over platteland en landschap
  • Ik zei nog zo: “Geen krant!”, krant van Jan Dirven over horizontalisering (geschreven januari 2008, publicatie augustus 2008)
  • Hoe verandert web 2.0 jouw werk?, Nieuwsbrief Jong LNV, mei 2008
  • Wie is de ambtenaar van de toekomst, VIA (op LNVweb), maart 2008
  • Hoe verandert web 2.0 jouw werk?, Nieuwsbrief Futur, juni 2008
  • Web 2.0 en de overheid: wat denk jij er eigenlijk over?, VIA (op LNVweb), juni 2008
  • Doe mij maar een community, ABD Courant, juni 2008 (pdf van de hele krant)
  • E-democratie komt met kleine stapjes, Frankwatching, juni 2008
  • Ambtenaar 2.0: een cultuurverandering, Met Name Online (op LNVweb), juni 2008
  • Ondertussen komt ook buiten de overheid aandacht voor Ambtenaar 2.0, bijv. hier bij Zo-communicatie en Livre.

3. Instrumenten: welke praktische middelen kunnen we inzetten om kennis van web 2.0 te vergroten?

• Cursus web 2.0: de eerste cursus is geweest, er volgen er nog twee in september. De cursus gaat deels over handige internetsites om te gebruiken, maar ook over de impact op de relatie tussen overheid en samenleving. Ook BZK en EZ willen deze cursus gaan gebruiken. De RVD heeft een eigen cursus voor communicatieprofessionals. Meer informatie.
• Een online cursus kan meer mensen bereiken. Er wordt gekeken naar het ombouwen van een online cursus over web 2.0 voor bibliotheekmedewerkers (www.23dingen.nl) en er is overleg met de TU Delft over een cursus in een 3D-omgeving of serious game. Meer informatie.
• Op de netwerksite is een onderdeel tips and trucs begonnen, maar dat bevindt zich nog in het beginstadium. Het idee is om hier praktische handreikingen te geven over hoe web 2.0-middelen informatiestress kunnen verminderen en samenwerking kan verbeteren (zie ook Lifehacking.nl).

4. Etalageprojecten: innovatieve projecten met web 2.0 bij LNV

• Kennisnetwerk Vitaal Platteland: online netwerk voor kennisuitwisseling (contactpersoon: Jeroen Vis);
• Netwerk C2C in de groene economie (cradle to cradle): online netwerk (contactpersoon: Jaap Satter);
• VWA, regio Noord: online samenwerking binnen de organisatie (contactpersoon: John Tetteroo);
• Programma Landschap, betrekken van jeugd bij landschap: online game (contactpersoon: Peter Paul Mertens);
• Natura 2000: er zijn contacten om via een online community kennisuitwisseling te stimuleren tussen provincies (contactpersoon: Ton Ijlstra);
• Verschillende andere trajecten zijn nog in onderzoek.

5. Beslispunten voor de bestuursraad (voorjaar 2009)

Aan het einde van het project Ambtenaar 2.0 bij LNV zal aan de bestuursraad een aantal beslispunten en/of scenario’s worden gepresenteerd. Daarbij zal worden uitgegaan van de eerste resultaten van het onderzoek Second Society. Eventueel zal in het TNO-onderzoek over crowdsourcing ook een LNV-case worden opgenomen.

Vooruitkijken

De eerste fase van Ambtenaar 2.0 was erop gericht op Ambtenaar 2.0 op de kaart te zetten. Dat was zeer succesvol, zo blijke uit de aandacht die het onderwerp krijgt van verschillende kanten, de vele enthousiaste deelnemers aan het blog en aan het netwerk en de interessante casussen van collega’s die web 2.0 gaan inzetten in hun werk. Hoe nu verder naar fase 2?

Een aantal activiteiten die wat mij betreft prioriteit hebben momenteel:

1. Meer bekendheid genereren voor Ambtenaar 2.0 , zodat meer mensen deelnemen aan discussies en hun praktijkervaringen kunnen inbrengen. Dat kan bijv. via artikelen in tijdschriften die zich richten op ambtenaren of via personeelsbladen van organisaties. Wie heeft er contacten?
2. Cursus web 2.0 binnen de hele (rijks)overheid beschikbaar stellen zodat iedereen kan leren hoe web 2.0-middelen kunnen helpen om efficiënter en effectiever te werken en waar je rekening mee moet houden als je met dergelijke internetsites werkt. Ik schreef al eerder wat ideeën op hierover.
3. Voorbeelden verzamelen: de beste manier om te leren is om te zien hoe andere collega-ambtenaren al gebruik maken van web 2.0 om hun werk beter te doen. En er zijn al heel veel ambtenaren die vernieuwend met web 2.0 bezig zijn. Dergelijke voorbeelden moeten we eerst verzamelen voordat we ze weer kunnen verspreiden. Ik zit te denken aan een prijsvraag. Heeft iemand een beter idee?
4. Praktisch aan de slag: we kunnen lang praten over de betekenis van web 2.0, maar we moeten vooral kijken wat we ermee kunnen doen. De middelen zijn er al, hoe kunnen we die nu al praktisch inzetten? Bijvoorbeeld: Welke informatiebronnen kunnen we al beschikbaar stellen (Open Overheid)? Welke widgets kunnen we al maken? Met welke plannetjes kunnen we zo aan de slag?

Op deze vier punten moeten we de rest van het jaar inzetten. Daarbij kunnen we waarschijnlijk gebruik maken van de conferentie over overheid 2.0 die BZK waarschijnlijk in december gaat organiseren. Ondertussen gaan die andere activiteiten natuurlijk ook door: de onderzoeken, de open koffie en andere bijeenkomsten, de cursussen, de blogs en het netwerk, de discussies, de etalageprojecten, etc., etc.

Dat is mijn mening, wat is de jouwe?

(Trouwens, kleine ideeën kun je ook altijd op idee.ambtenaar20.nl kwijt!)

(Mogelijk) gerelateerde artikelen:

1. Terugblik op de unconference over Open Overheid

Getagged als: LNV, terugblik

{ 4 reacties }