Ambtenaar 2.0 is in maart van dit jaar van start gegaan, het netwerk in juni. Op die beginperiode heb ik al teruggekeken en er wordt elders over gepraat. Nu nadert het einde van het jaar en moeten we ook vooruit gaan kijken. Wat gaat er gebeuren met Ambtenaar 2.0 in 2009? Welke ideeën zijn er en hoe gaan we die samen vormgeven? Daar gaan we het de komende tijd over hebben. Op de eerste Open Koffie van het nieuwe jaar, maar ook op deze site natuurlijk!
Waar gaat het over?
Ambtenaar 2.0 zal zich ook in 2009 richten op drie gevolgen van web 2.0 voor de overheid:
- overheid 2.0, waarbij het gaat over de veranderende relatie tussen burger en overheid door de mogelijkheden die burgers, maar ook ambtenaren, hebben gekregen door internet en web 2.0;
- organisatie 2.0, de veranderingen in overheidsorganisaties doordat makkelijker en effectiever over organisatiegrenzen heen gewerkt kan worden in virtuele teams (ook werken 2.0 genoemd);
- medewerker 2.0, over de betekenis van web 2.0 voor de rol en positie van de ambtenaar en over de kansen voor ambtenaren om slimmer te gaan werken en meer te bereiken.
Daarbij zal de rol van het platform en netwerk van Ambtenaar 2.0 zijn om
- te onderzoeken (en onderzoek in gang te zetten) naar de gevolgen van web 2.0 voor de overheid;
- te discussiëren over wat dat betekent voor ambtenaren en hoe we ermee om kunnen gaan;
- te experimenteren om praktijkervaring op te doen en uit te vinden wat wel en niet werkt.
Er zijn nog geen standaard antwoorden, nog geen formats. We zullen nieuwe routes, mogelijkheden en oplossingen moeten verzinnen en daarbij kunnen we heel goed gebruik maken van web 2.0 om overheidsbreed deze ervaringen uit te wisselen. Daar is Ambtenaar 2.0 dus voor, ook in 2009.
Verbreding van Ambtenaar 2.0
Eén ding is duidelijk geworden het afgelopen jaar: Ambtenaar 2.0 heeft een snaar geraakt. Niet alleen in de pers is veel aandacht geweest voor Ambtenaar 2.0, maar er zijn ook steeds meer collega-ambtenaren die meedoen en een bijdrage willen leveren. Het netwerk groeit, er is veel activiteit en we zijn steeds beter in staat om de hierboven geformuleerde rol te vervullen. 2008 is een succesvol jaar geweest, hoe trekken we die lijn door in 2009?
De groei in leden en activiteit zal in 2009 waarschijnlijk doorzetten. Ambtenaar 2.0 zal zich daarbij nadrukkelijker ook op gemeenten en provincies gaan richten. Daar zijn immers ook ondernemende ambtenaren actief die met web 2.0 hun werk beter willen doen. Die groei vraagt echter ook om een steviger organisatie voor Ambtenaar 2.0 zelf. Ook dat zal aandacht vragen in het nieuwe jaar.
De volgende algemene activiteiten staan in de agenda voor 2009:
- Presentaties en lezingen over de gevolgen van web 2.0 voor de overheid;
- Online beschikbaar stellen van lezingen en presentaties, bijv. op video;
- Onderhoud en redactie van het weblog en de netwerksite;
- Vernieuwen van vormgeving en structuur van de verschillende sites;
- Bekendmaking van Ambtenaar 2.0 in de pers en via internetsites;
- Maken van een viral om de boodschap van Ambtenaar 2.0 te verspreiden;
- Meer verbindingen maken tussen leden, zowel online als in bijeenkomsten;
- Contact leggen met management en bestuurders om ideeën te steunen;
- Eventueel een vervolg voor het boek Ambtenaar 2.0.
Aanvullende ideeën zijn welkom natuurlijk!
Om dit alles mogelijk te maken moet Ambtenaar 2.0 een volgende stap maken, bijv. door
- het inrichten van een redactie om initiatieven te ontplooien en de sites te onderhouden;
- ambassadeurs te vinden die Ambtenaar 2.0 willen promoten bij hun organisatie;
- meer leden actief te betrekken bij activiteiten en discussies;
- te onderzoeken of een formalisering nodig is, bijv. als stichting of onder BZK;
- te bekijken of een comité van aanbeveling behulpzaam kan zijn (of juist niet).
Wil je daarbij helpen, neem dan even contact op!
1. Overheid 2.0: de relatie tussen burger en overheid
De doelstelling van Ambtenaar 2.0 is om te onderzoeken, discussiëren en experimenteren hoe web 2.0 het werken van de overheid kan verbeteren. Ambtenaar 2.0 heeft twee belangrijke werkgebieden als het gaat om de rol van de overheid in de samenleving:
- Communities
Het ministerie van LNV is in 2008 gestart met Guus, de community-site om kennis en ideeën uit te wisselen over het platteland. Het ministerie van EZ heeft besloten om het eigen innovatiebeleid via een online platform tot stand te laten komen. Het zijn twee interessante initiatieven waarin de overheid probeert om kennis uit de samenleving bijeen te brengen met behulp van online community-sites.
Deze twee experimenten bieden de mogelijkheid om de totstandkoming, de ontwikkeling en het resultaat te onderzoeken en daarvan te leren. Via het platform van Ambtenaar 2.0 kunnen ervaringen worden gedeeld. Eventueel zal ook in samenwerking met een onderzoeksinstituut onderzoek worden gedaan. Via Ambtenaar 2.0 zullen beide initiatieven in ieder geval worden beschreven en geëvalueerd.
- Open Overheid
In 2008 is een succesvolle unconference over Open Overheid georganiseerd, het initiatief om overheidsinformatie in een open format online beschikbaar te stellen zodat anderen er op voort kunnen bouwen. In 2009 worden de actiepunten verder uitgewerkt: het ontwikkelen van voorbeeldprojecten, het inventariseren van belangrijke informatiebronnen, het in kaart brengen van belemmeringen en het verder uitwerken van de principes van Open Overheid. Ben je geïnteresseerd? Word dan lid van de groep!
Daarnaast wordt actief samengewerkt met het ministerie van BZK, bijv. met het ontwikkelen van een generieke widget en enkele voorbeelden van hoe die gebruikt zou kunnen worden. Ook wordt bij BZK gewerkt aan het idee om een prijsvraag voor de beste mash-up met overheidsinformatie te maken, naar het voorbeeld van het Britse Show us a better way.
2. Organisatie 2.0: de interne organisatie van de overheid
De mogelijkheden van web 2.0 kunnen ook binnen organisaties ingezet worden om efficiënter en effectiever te werken over organisatiegrenzen heen. Een belemmering daarbij is dat binnen die organisaties vaak de juiste middelen niet voorhanden zijn. De belangrijkste activiteiten van Ambtenaar 2.0 op dit gebied:
- Onderzoek Center for Public Innovation
Het Center for Public Innovation is bezig met een onderzoeksprogramma genaamd Second Society. Dit onderzoek richt zich op de gevolgen van web 2.0 voor de openbare sector. Een van de opdrachtgevers is het ministerie van LNV, dat wil sturen op een duurzame organisatieontwikkeling om te kunnen ontwikkelen tot een organisatie 2.0. De voortgang en resultaten zullen op Ambtenaar 2.0 beschikbaar worden gesteld.
- Werken 2.0
Als een 2.0-manier van werken wordt toegepast op bestaande organisaties, waar loop je dan tegenaan? Wat betekent dat voor de samenwerking, voor de kennisdeling, voor de aansturing? Dat zijn vragen die worden meegenomen in de proefprojecten die momenteel bij LNV worden uitgevoerd. Twee groepen zijn ondertussen aan de slag in een online omgeving met blogs, wiki’s en fora.
Andere teams en afdelingen binnen het ministerie zijn geïnteresseerd om aan te sluiten en ook het ministerie van BZK wil een aantal proefprojecten starten. Voor de proefprojecten van LNV wordt gebruik gemaakt van Socialtext. De implementatie en begeleiding wordt gedaan door het bedrijf Winkwaves (ook bekend van de Kenniscafé-omgeving). Voor de vergelijking is het waarschijnlijk interessant om ook andere omgevingen te proberen.
Behalve naar de beveiliging, archivering en de ICT wordt vooral gekeken naar de effecten op de manier van werken van de organisatie. Om dit te onderzoeken is een evaluatiegroep opgericht waarin verschillende betrokkenen vanuit het ministerie meedoen, maar ook BZK en Rijksweb. Daarnaast wordt samenwerking gezocht met een onderzoeksinstituut.
- Online werkomgeving
In het onderzoek zullen verschillende werkomgevingen worden onderzocht, in samenhang met de soort groep en de soort taken die die groep wil gaan uitvoeren. Deze proefprojecten kunnen ook inzichten opleveren voor een rijksbrede 2.0-omgeving. Hierover zal in overleg worden getreden met de Digitale Werkomgeving Rijk.
Medewerker 2.0: de positie en werkwijze van ambtenaren
Veranderingen in de samenleving en alle nieuwe mogelijkheden zorgen ook voor veel veranderingen voor ambtenaren. En dat roept vragen op. Wat kan en mag er eigenlijk? Ambtenaar 2.0 is voor ondernemende ambtenaren en dan moet je weten waar je aan toe bent. Daarom zijn er veel initiatieven om daarbij te helpen:
- Cursus ‘Werken met web 2.0′
Er is al veel geschreven over een cursus en bij diverse departementen zijn al inleidingen over web 2.0 gegeven door Renata Verloop. Deze inleidingen blijven beschikbaar, maar er komt in 2009 ook een daadwerkelijke cursus van vier dagdelen: Werken met web 2.0. Deelnemers gaan tijdens de cursus daadwerkelijk aan de slag met blogs, wiki’s, Twitter, etc. Meer informatie is te vinden op cursus.ambtenaar20.nl.
- Een code voor ambtenaren?
Het werk van ambtenaren verandert door internet en web 2.0, maar veranderen ook de regels waar we aan moeten voldoen? Voldoet ARAR nog of moet het aangepast worden met eisen rond openheid en interactief gedrag? Of is een extra uitleg over internet voldoende, zoals in Groot-Brittannië? Er zijn momenteel meerdere projecten en discussies binnen en buiten de overheid om hier invulling aan te geven.
Het is goed om ambtenaren houvast en richting te kunnen geven als ze opener en interactiever willen gaan werken met web 2.0. Daarom werkt Ambtenaar 2.0 samen met het VRD-project Ambtenaar van de Toekomst om in kaart te brengen welke initiatieven er zijn en om daarover een online discussie te starten. Moet er een gedragscode komen of een erecode? Of helemaal niets?
- Handreiking web 2.0 voor ambtenaren
De staatssecretaris van BZK heeft in een brief aan de Tweede Kamer aangekondigd dat er een handreiking voor ambtenaren komt over hoe ze met web 2.0 om kunnen gaan. Het is nog niet helemaal duidelijk wat daarin zou moeten staan, maar ik kan me voorstellen dat dat zowel tips kunnen zijn zoals in het boek Ambtenaar 2.0 staan, alsook adviezen die uit een eventuele 2.0-code voor ambtenaren zouden komen.
Zo’n handreiking kan deels door BZK en Ambtenaar 2.0 worden geschreven, maar er moet ook ruimte zijn voor praktijkervaringen vanuit het netwerk. Een interactief platform à la Getsatisfaction zou daar goed voor kunnen werken. Daarnaast is vanuit LNV gevraagd om een versie op papier in het kader van de veranderoperatie en er is zelfs een idee binnen gekomen voor een scheurkalender of screensaver. Een mooi project dus!
Andere ideeën die nog worden genoemd:
- een opleiding Ambtenaar 2.0, waarin ook met intensieve begeleiding een eigen project met 2.0-middelen wordt uitgevoerd;
- een netwerk van buddies of tigers bij verschillende organisaties die kunnen helpen bij vragen over web 2.0;
- een onderzoek naar de competenties en kennis die nodig zijn voor de ambtenaar van de toekomst;
- het verzamelen van voorbeelden van hoe web 2.0 bij de overheid wordt gebruikt. Dat kan ook in het kader van de handreiking overigens;
- een online leerplatform (eventueel in een 3D-omgeving of spel) om te leren werken als ambtenaar 2.0;
- een verkiezing van de Ambtenaar 2.0 van het jaar o.i.d.
Heb je nog meer ideeën? Laat ze dan weten op idee.ambtenaar20.nl. En je kunt natuurlijk stemmen en reageren op de ideeën die er nu al staan!
Praat mee over Ambtenaar 2.0 in 2009
Ambtenaar 2.0 is voor alle ambtenaren en ook jouw ideeën en kennis zijn welkom. Ik hoop dus dat je mee wil denken en praten over Ambtenaar 2.0 in 2009. Dat kan online, maar ook op de eerste Open Koffie van het jaar. Om meer mensen bij Ambtenaar 2.0 te kunnen betrekken moeten we immers beginnen met goede ideeën. En met een klein beetje inzet van heel veel mensen.
(Mogelijk) gerelateerde artikelen:
- Halverwege 2009, wat hebben we zoal gedaan?
- Diverse prijsvragen voor goede ideeën
- Open Koffie 23-11-2009: over online leernetwerken voor mobiliteit
- OCW lanceert een prijsvraag voor goede ideeën
- Resultaten van de brainstorm over Ambtenaar 2.0 in 2009
{ 6 reacties }
{ 3 trackbacks }
{ 3 reacties }
Hoop mijn bijdragen te brengen aan overheid 2.0 door initiatieven, visies van professionals en ideeën van burgers/ambtenaren in beeld te brengen.
1. Ik zoek hiermee samenwerking met de mensen achter de goede voorbeelden (wat al aardig lukt), achter mensen met een visie op overheid 2.0, en platform te bieden voor overige mensen die hun stem willen laten horen.
2. Probeer de samenwerking met studenten te zoeken die mee kunnen helpen bij het afnemen van die interviews (en daarmee een platform te bieden om te groeien).
Wat zoek ik nog?
Hulp bij uitdenken en realiseren van idee! het kost een hoop tijd om alles te regelen en te coördineren. Dit zou iets zijn wat in 2009 een visueel (video) platform zou kunnen zijn voor overheid 2.0.
Abdul, benieuwd hoe je plannen eruit komen te zien!
Davied ea,
Ik zou het nog wel mooi vinden als we in bovenstaande categoriën ook best/practices kunnen delen.
Hoe pas je bijvoorbeeld web 2.0 bij projectmatig werken toe of programmamanagement. Of welke overheidsorganisatie heeft de beste weblog.
Hoe staan jullie hier tegenover.
Comments on this entry are closed.