Heroverweging 2.0: vijf kostenbesparingen met 2.0 en Het Nieuwe Werken

Op 1 april kwamen de heroverwegingsrapporten uit van twintig ambtelijke werkgroepen die zich hadden gebogen over kostenbesparende maatregelen voor de overheid. Hoewel in de rapporten diverse aanknopingspunten te vinden zijn voor besparingen met web 2.0 en Het Nieuwe Werken (zie de blog hierover), zijn belangrijke kansen onderbelicht gebleven. In deze blog geven we vijf concrete kansen voor kostenbesparing bij de overheid.

Wat is web 2.0, wat is Het Nieuwe Werken en waarom levert het geld op?

Web 2.0 wordt omschreven als als de tweede fase in de ontwikkeling van het World Wide Web. Het gaat over de verandering van een verzameling websites naar een volledig platform voor interactieve webapplicaties voor eindgebruikers op het World Wide Web (bron: wikipedia.nl).

Het Nieuwe Werken is een pakket aan principes en richtlijnen voor een veranderstrategie om werken effectiever, efficiënter maar ook plezieriger te maken voor zowel de organisatie als de medewerker. Het gaat daarbij vooral om een verandering van cultuur en mentaliteit, waarbij de nieuwste technologie helpt om de verbinding tussen mensen te leveren (bron: voordetoekomst.nl/hnw).

Overheid 2.0 is de term voor een overheid die op basis van de principes van 2.0 en Het Nieuwe Werken is ingericht: een andere manier van werken, zowel binnen en tussen overheidsorganisaties als naar buiten toe in samenspraak en samenwerking met de maatschappij. Deze nieuwe manier van werken kan voor de overheid besparingen opleveren.

Wat is dan heroverweging 2.0?

Heroverweging 2.0 hebben we als term gekozen voor de zoektocht naar kostenbesparende maatregelen met 2.0 en Het Nieuwe Werken. Op 2 april zijn we een blog en discussiegroep gestart om (als een soort virtuele heroverwegingswerkgroep) ideeën te verzamelen voor heroverweging 2.0, gecombineerd met een zoektocht op het internet. Door de creatieve en constructieve bijdrage van diverse mensen heeft dit tot dusver geleid tot ruim twintig ideeën (waarvoor dank!).  Met deze blog reiken wij, mede op basis van de ingebrachte ideeën, vijf onderwerpen aan met besparingspotentieel. Het is geen wetenschappelijke studie waarin de besparingen tot achter de komma zijn uitgerekend, maar vooral een verzameling van voor de overheid belangrijke ontwikkelingen. De vijf onderwerpen zijn onderbouwd met onderzoeksresultaten, blogs en artikelen uit binnen- en (vooral) buitenland en bieden aanknopingspunten voor vervolgonderzoek en nadere discussie.

Het Rijk wil investeren in slimme en innovatieve ICT die kosten besparen, zo blijkt uit het persbericht van het Ministerie van Economische Zaken van 29 april 2010. Het kabinet investeert € 31 miljoen in negen slimme ICT-projecten. Deze projecten dragen ‘onder meer bij aan betere dienstverlening van de overheid, slimmer gebruik van ICT en kostenbesparingen’. Opvallend is een open en digitaal platform voor docenten (Wikiwijs). Dit is een goed voorbeeld van gebruik van web 2.0 (open, wiki, delen van eigen lesmateriaal) en Het Nieuwe Werken (organisatieoverstijgend en gecentreerd rond een thema namelijk het ‘delen van lesmateriaal’). Bedenk maar eens hoe dit kan bijdragen aan de kwaliteit van het onderwijs en welk besparingspotentieel daarvan uit gaat!

Besparingsmogelijkheden

Binnen de verschillende lagen van de overheid (en daarbuiten) zijn er al talloze enthousiaste professionals die met 2.0 en Het Nieuwe Werken aan de slag zijn of willen gaan (zie onder andere de groepen op de site van ambtenaar 2.0). Daar zit ongetwijfeld al veel  besparingspotentieel!

Er zijn belangrijke voordelen te behalen door inzet van 2.0. Onderzoek van McKinsey uit september 2009 toont aan dat 69% van door hen ondervraagde topmannen (en -vrouwen) aangeeft meetbare bedrijfsvoordelen te hebben behaald, zoals meer innovatieve producten en diensten, effectievere marketing, betere en snellere toegang tot kennis en expertise van buiten, hogere klanttevredenheid, snellere time to market, lagere kosten van ‘het zaken doen’ en hogere opbrengsten. Web 2.0 levert volgens de ondervraagde respondenten kostenbesparingen op langs drie lijnen:

1. Interne (organisatie)doeleinden: lagere communicatiekosten (54%), lagere reiskosten (43%), lagere operationele kosten (32%) en hogere opbrengsten (14%);
2. Klantgerelateerde doeleinden: lagere marketingkosten (38%), ondersteuningskosten (32%), reiskosten (32%) en hogere opbrengsten (18%);
3. Werken met externe partners/leveranciers: lagere communicatiekosten (49%), lagere reiskosten (40%), lagere kosten in de waardeketen (23%), lagere productontwikkelingskosten (20%) en hogere opbrengsten (16%).

Bij overheidsorganisaties kunnen kosten worden bespaard langs dezelfde drie lijnen/categorieen:

1. Binnen en tussen de overheidsorganisaties (bijvoorbeeld door samenwerking en kennisdeling);
2. In contacten met de de ‘klanten’ van de overheid, oftewel de maatschappij;
3. In samenwerking met externe (keten)partners, belangenorganisaties etc.

Op de volgende vijf gebieden liggen kansen voor de overheid om kostenbesparingen te realiseren. Dit zijn:

1. Huisvesting (categorie A);
2. Beter gebruik maken van potentieel binnen de overheid (categorie A);
3. Open data (categorie B en C);
4. Cloud computing en open source software (categorie A en C);
5. Crowdsourcing en co-creatie (categorie B en C).

In de paragrafen hieronder zijn deze vijf gebieden verder uitgewerkt. Waar mogelijk zijn onderbouwingen en onderzoeken toegevoegd en zijn de mogelijke besparingen en bedragen in kaart gebracht. Deze besparingen zijn echter niet specifiek toegepast en we komen dan ook niet met concrete cijfers voor Nederland. Het doel is om de mogelijkheden van 2.0 en HNW aan te tonen en de informatie daarover bij elkaar te brengen. Aanvullende bronnen en ideeën kunnen worden toegevoegd in de reacties onderaan de pagina.

1. Huisvesting

Er is een significante besparing op huisvesting te realiseren door Het Nieuwe Werken en inzet van web 2.0-samenwerkingsmiddelen. Enerzijds maken web 2.0-instrumenten het meer en meer mogelijk om plaats- en tijdonafhankelijk te werken wat kan leiden tot een besparing op werkplekken. Er kan dan vooral worden geïnvesteerd in ontmoetingsplekken. Anderzijds is een bredere inzet van bestaande overheidsgebouwen mogelijk.

De voordelen van Het Nieuwe Werken en mogelijke besparing op huisvesting zijn talrijk. Het Nieuwe Werken en 2.0 kunnen zorgen voor meer tijd- en plaatsonafhankelijk werken, minder kantoorruimte en efficiëntere inzet van bestaande overheidsgebouwen, minder files en minder reistijd, hetzelfde werk doen met minder mensen, een daling van het ziekteverzuim, een daling van het aantal emails en een besparing op interne verhuiskosten.

Volgens recent onderzoek van Capgemini is in de komende tien jaar een besparing van €7,5 miljard te realiseren als ambtenaren een kwart van de tijd thuiswerken. Thuiswerken draagt volgens de onderzoekers bij aan de vermindering van de filedruk en de uitstoot van CO2. Concreet levert het 2,9 miljoen ton minder uitstoot van CO2 op tot 2020.

Een recent voorbeeld is de provincie Zuid-Holland. De Provinciale Staten Zuid-Holland hebben op 28 april 2010 unaniem besloten dat meer ambtenaren thuis moeten werken. Thuiswerken scheelt in reistijd en minder woon-werkverkeer betekent minder uitlaatgassen. Het thuiswerken kan daarbij de files met vijf procent terugbrengen. Ook zijn er bij thuiswerken minder werkplekken in het provinciehuis nodig, zodat de ruimte efficiënter kan worden gebruikt en bespaard wordt op o.a. energie- en schoonmaakkosten. Bijkomend voordeel is nog, dat de thuiswerker zich beter kan concentreren, waardoor de kwaliteit van het afgeleverde werk toeneemt. Privé en werk laten zich gemakkelijker combineren.

• Heb je aanvullende bronnen of ideeën, laat het hieronder weten in de reacties!

2. Beter gebruik maken van intern potentieel van de overheid

Door optimale inzet van kennis/kunde van de gehele overheidsketen is kostenbesparing mogelijk. Dit kan op allerlei manieren worden ingevuld: overheidsbrede platforms, kennisuitwisseling, mensen inzetten van andere organisaties, pool van mobiele medewerkers. Dit past ook bij het 2.0-beeld, de medewerker voelt zich meer verbonden aan een klus dan aan organisatie. Een meer themagewijze en projectmatige opzet is hierbij van belang. Dit zijn ook belangrijke principes van Het Nieuwe Werken. Enkele andere mogelijke maatregelen:

• upgrade mobiliteitsbank met een marktplaats voor ‘ambtenaren’ (een combinatie met Neemtinitiatief.nl bijvoorbeeld), waarbij men zich kan inschrijven voor een interessante klus of project binnen de overheid;
• beoordeel werknemers op hoe zij voldoen aan eisen van kennisdeling, samenwerken, etc en reik ze daarvoor de benodigde middelen aan (opleiding, coaching, voorbeeldgedrag);
• koppel een oudere werknemer aan iedere jonge in het kader van kennisoverdracht vooruitlopend op de aankomende vergrijzing;
• koppel periodieke verhoging van iedere medewerker aan ondernemerschap (een bonus voor een concreet ondernomen initiatief dat meerwaarde biedt voor het Rijk, de organisatie, de maatschappij, de burger);
• voer een ideeënbox in zoals de Ideeëncentrale, zodat mensen op de werkvloer kunnen aangeven wat verbeterd kan worden. Beloon dit met 10% van de jaarlijks te verwachten besparing.

De voordelen zijn onder andere een transparante vraag- en aanbod van klussen en ambitieuze ambtenaren, stijging van de arbeidsvreugde doordat men werk uitvoert passend bij de eigen competenties en ambities, meer rijksbreed (ontkokerd) denken vanuit de maatschappelijke behoeften, daling van inhuur van externe expertise, etc. De besparingen zitten met name in besparingen op externe inhuur door een marktplaats van intern personeel. Helaas hebben we nog geen onderzoek gevonden naar deze mogelijkheid.

• Heb je aanvullende bronnen of ideeën, laat het hieronder weten in de reacties!

3. Open Data

Het doel van open data of open overheid is om informatie die door overheden wordt verzameld en beheerd, ook via internet beschikbaar te stellen in een herbruikbare vorm, zodat partijen in de samenleving op basis daarvan weer nieuwe en innovatieve producten of diensten kunnen bouwen. Bekende voorbeelden zijn natuurlijk de dienst om via sms kentekengegevens op te vragen en de CBS-gegevens over de buurt die Funda bij een huis toont. Het gaat hierbij niet in eerste instantie om besparingen van overheidsuitgaven, maar om de marktwaarde van overheidsdata als die vrij ter beschikking wordt gesteld. Burgers en bedrijven ontwikkelen nieuwe diensten en producten met open overheidsdata. Op termijn kan dit een besparing opleveren op overheidsdienstverlening als bepaalde producten en diensten nog uitsluitend door de markt worden uitgevoerd. De gedachte hierbij is dat de overheid meer aansluit bij de zelfwerkzaamheid, de zelfredzaamheid, de deskundigheid en de creativiteit in de samenleving. Dit verdient een doordenking van wat burgers en bedrijven zelf aan verantwoordelijkheden kunnen en moeten nemen en wat dit betekent voor de taken van de overheid.

Het vrijgeven van publieke data in Europa is sinds 2003 verplicht door EU-regelgeving (directive 2003/98/EC), mede gebaseerd op een onderzoek uit 2000. Overheidsinstanties produceren, verzamelen en delen enorme hoeveelheden informatie. Volgens onderzoek uit 2007 wordt de markt van publieke informatie (zogeheten public service information afgekort met PSI) binnen de EU geraamd op € 27 miljard. Deze economische waarde wordt nog maar heel beperkt benut. In Groot-Brittannië wordt de marktwaarde van open data geraamd op 6 miljard pond volgens de Conservative Party en de Cambridge University doordat bedrijven en ondernemers innovatieve producten en diensten kunnen ontwikkelen op basis van overheidsdata. De Britse overheid wil met het project data.gov.uk iedereen in staat stellen openbare overheidsinformatie te kopiëren en hergebruiken om ‘interessante dingen mee te maken’. Via de site kunnen verschillende datasets doorzocht worden, bijvoorbeeld de set educatie, criminaliteit of transport. De zoekfunctie op de site werkt nog niet optimaal maar de lijst met data werkt wel. Ook de Nederlandse overheid probeert de overheidsdata op vergelijkbare wijze open te maken. Dit gebeurt via de site Datzouhandigzijn.nl. Het is nog geen data.gov.nl maar daar kunnen burgers en bedrijven wel ideeën, plannen of wensen achterlaten. Het initiatief is geïnspireerd op Show Us A Better Way (voorloper van data.gov.uk), waarbij de overheid een wedstrijd uitschreef om slimme dingen te doen met overheidsinformatie.

In de VS heeft het Witte Huis in december 2009 een Open Government Directive uitgebracht die centrale overheidsorganisaties verplicht om op korte termijn concrete stappen te zetten in onder andere het beschikbaar stellen van data. De open overheid draait daar om drie kernwaarden: transparantie, participatie en samenwerking. En om de daad bij het woord te voegen zijn alle ingediende plannen en concrete stappen via de website van het Witte Huis te volgen. Via de website Data.gov wordt overheidsinformatie vrij toegankelijk beschikbaar gesteld in een zogeheten machine readable format. De in de VS beschikbare data stuitte ook op kritiek. Zo werd er geen gevoelige data opengesteld. Er zijn bijvoorbeeld geen militaire gegevens terug te vinden. De Britten maken daarentegen 22 militaire datasets openbaar, inclusief een set waarin het aantal zelfmoorden in het Britse leger wordt vastgelegd. Een kritiekpunt van gebruikers van beide sites is dat de data niet wordt gepubliceerd in standaardformaten. Ook Canada timmert aan de weg van open data. Een case study laat daar zien dat er ook besparingen liggen in het opsporen van fraudegevallen, doordat op basis van gepubliceerde overheidsinformatie inconsistenties kunnen worden opgespoord. Er wordt beweerd dat er 3,2 miljard werd bespaard door het opsporen van frauderende goede doelenorganisaties.

Een soortgelijke beweging als de Amerikaanse Open Government Directive is in Europa op gang gekomen. Met de Open Declaration on European Public Services worden Europese overheden opgeroepen om in hun e-overheid actieplannen voort te bouwen op de drie principes: transparantie, participatie en empowerment. Die laatste heeft veel te maken met open data en het bieden van mogelijkheden aan burgers om zelf hun problemen op te lossen, waarbij ze hun persoonlijke gegevens zelf beheren, monitoren en bepalen met wie (welke organisaties) die gegevens worden gedeeld. De Open Declaration is dus nadrukkelijk geen richtlijn of wetgeving zoals in de VS, maar (nu nog) een vrijblijvende oproep.

Er zijn ook kosten voor open data in overweging te nemen:

• ontwikkelkosten: kosten die je moet maken om de data te publiceren in een voorgeschreven open formaat (opschonen, ophalen, declassificeren, anonimiseren, transformeren, piloten);
• operationele kosten: het hosten van de data, monitoren, bijwerken (het openbaar maken van data levert namelijk ook wijzigingen op omdat burgers en bedrijven fouten en aanvullingen aandragen voor kwaliteitsverbetering);
• ‘opportunity costs’: sommige data wordt door bepaalde overheidsorganisaties tegen kosten beschikbaar gesteld en het vrij toegankelijk maken van die data heeft gevolgen voor de inkomsten van die organisaties.

Het beschikbaar stellen van overheidsdata gebeurt in Nederland steeds meer (bijvoorbeeld in Rotterdam). Een aardig Nederlands voorbeeld van open data is de gemeente Brummen waar open data nadrukkelijk is verwerkt in de gemeentelijke informatiearchitectuur. Niet meer de oplossingen maar het gebruik van open data staat hierin centraal. In het visiedocument van de gemeentelijke informatievoorziening wordt dit nader uitgewerkt. En er komen steeds meer Nederlandse voorbeelden bij!

• Heb je aanvullende bronnen of ideeën, laat het hieronder weten in de reacties!

4. Cloud en Open Source

Cloud computing gaat kortgezegd over over hardwaregebaseerde diensten die reken-, netwerk- en opslagcapaciteit bieden. Zie ook het artikel op computable.nl over definities en kenmerken (van Gartner en McKinsey). Cloud computing bespaart potentieel op ICT-kosten door virtualisatie van bijvoorbeeld opslag van data. Een recente whitepaper van Cisco uit november 2009 geeft een goede uiteenzetting van het fenomeen cloud computing specifiek voor de publieke sector met historie, internationale voorbeelden, voordelen en uitdagingen. In de afgelopen decennia is geïnvesteerd in ICT-infrastructuren, waarbij – als wordt besloten om op grootschalige basis over te gaan op cloud computing – belangrijke migratievraagstukken een rol zullen spelen, die ook gepaard zullen gaan met de nodige kosten. De belangrijkste reden voor overheidsorganisaties om over te gaan op cloud computing ligt in de mogelijkheid om ICT middelen te delen tussen verschillende overheidsorganisaties waardoor kosten bespaard kunnen worden. De grote drijfveer daarbij is de mogelijkheid om diensten en toepassingen te draaien vanaf een server (Software as a Service) en hierbij een oplossing te bieden voor de duizenden grote datacenters die vaak niet op volle capaciteit draaien en daarmee een groot gedeelte aan ICT-middelen onbenut laten. Ook duurzaamheidsoverwegingen spelen een rol: als immers hardware efficiënter wordt benut levert dat lagere energiekosten op, hoewel er ook tegenstanders zijn die aangeven dat cloud computing leidt tot een zwaardere belasting van het milieu. In de figuur hieronder zijn enkele voordelen van cloud computing uiteengezet.

Cloud computing diensten worden geleverd door grote spelers in de ICT-sector, zoals Google (Google Apps), Amazon (Web Services), Salesforce.com (CRM software), maar ook door de grote ICT-leveranciers zoals Microsoft, IBM en Cisco.

Er zijn twee (op internet) veel aangehaalde internationale voorbeelden van cloud computing in de publieke sector, namelijk de VS en Japan. In de VS begint men met een ‘cloud first’-strategie. Alle door de overheid ontwikkelde software wordt als open source beschikbaar gesteld. Geïnitieerd door de CIO van de VS Vivek Kundra ziet de centrale overheid cloud computing als belangrijke stap in het verlagen van overheidsuitgaven en het bevorderen van innovatie. Op Apps.gov zijn overheidsapplicaties en cloud diensten te koop (social media apps zijn gratis). Dit moet er toe leiden dat overheidsorganisaties applicaties gaan hergebruiken en het levert ook een inkomstenbron op. Een ander Amerikaans voorbeeld is dat alle 38.000 gemeenteambtenaren van Washington DC ongelimiteerde toegang hebben gekregen tot Google Docs en diensten zoals Gmail. De General Services Administration (GSA) in de VS kondigde verder onlangs aan dat de overheidsbrede website usa.gov (de Amerikaanse overheid.nl) naar de cloud wordt gemigreerd. Dit levert significante kostenbesparingen op zo blijkt ook uit de case study hierover, zoals het vermijden van kosten bij niet-gebruik van de servers (idle costs). In Japan heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken en Communicatie plannen aangekondigd om alle overheidsorganisaties (agencies) te migreren naar een private cloud-omgeving (onder de noemer Digital Japan Creation Project). Tot en met 2015 wil het ministerie alle ICT-systemen van de overheid hebben gemigreerd naar een cloud-omgeving (de Kasumigaseki Cloud) om zo de efficiency te verhogen en de kosten te verlagen.

Volgens het Brookings Institute kan cloud computing een kostenbesparing opleveren van 25 tot 50%. Gecombineerd met platform-onafhankelijke toegang, schaalbaarheid en betrouwbaarheid is er volgens hen een sterke business case voor overheden om over te gaan op cloud-based diensten. Cloud computing brengt gemak, efficiëntie en connectiviteit.

Ook in het heroverwegingsrapport Bedrijfsvoering (blz. 40/41) wordt cloud computing genoemd als belangrijke maatregel om kosten te besparen. Hier staat, als doorontwikkeling van de Digitale Werkplek Rijk (DWR), dat structureel gebruik wordt gemaakt van kantoorapplicaties vanuit een (rijks- en/of overheids-) ‘cloud’. Het gaat dan om het combineren van interoperabiliteit en het gebruik van open standaarden en open source in het DWR-domein waardoor sterk kan worden bespaard op licentie-, beheer- en hardwarekosten.

Open Source Software bespaart mogelijk 36% op onderzoeks- en ontwikkelingskosten resulterend in hogere inkomsten of het beter besteden van middelen aan innovatie. Door middel van een simulatiemodel werd berekend dat een toename van investeringen in Open Source Software van 20 tot 40% leidt tot een toename van 0,1% van het jaarlijkse Europese BBP, oftewel 10 miljard jaarlijks.

Onderzoeksbureau Forrester heeft in 2007 ongeveer 500 IT-managers bevraagd over open source software en zij zien open source-software als een middel dat belangrijke zakelijke voordelen kan bieden, met name in het verlagen van operationele kosten (62% van de respondenten). Daarnaast zien ze meer flexibiliteit, het stimuleren de acceptatie van open source in IT-infrastructuren en bedrijfskritische applicaties. 62 procent van de respondenten noemt het gratis gebruik van de software aantrekkelijk. 80 procent noemt factoren als ondersteuning van open standaarden, het gebruik van code zonder beperkingen en het vermijden van vendor lock-in belangrijker. Open source software is weliswaar vrij van licentiekosten, maar er bestaan nog wel beheerkosten.

In Nederland staat Open Source Software bij overheidsorganisaties inmiddels op de kaart. Met een actieplan wordt gewerkt aan het bevorderen van het gebruik van open source software en open standaarden binnen overheidsorganisaties. Wat nog ontbreekt is een doorrekening van de kostenvoordelen die dit voor Nederlandse overheidsorganisaties kan betekenen. Ook is er nog geen plek om door de overheid ontwikkelde software beschikbaar te stellen voor hergebruik. Ambtenaar 2.0 is zelf ondertussen ook bezig met een open source cloud-oplossing voor samenwerking binnen de overheid.

• Heb je aanvullende bronnen of ideeën, laat het hieronder weten in de reacties!

5. Crowdsourcing en co-creatie

Crowdsourcing kan ook wel omschreven worden als het digitaal uitbesteden van een functie of taak aan een breed publiek door middel van een open call. Het werk dat voorheen gedaan werd door interne medewerkers, wordt nu uitbesteed aan een ongedefinieerde groep op het internet. Het doel is om op die manier optimaal gebruik te maken van kennis, ideeën en energie in de samenleving. Meer over crowdsourcing in deze blog.

IBM gelooft dat ze hun personeelsbestand met driekwart kunnen verminderen door inschakeling van zzp’ers en crowdsourcing. Het levert ook geld op omdat ingewikkelde problemen sneller en goedkoper kunnen worden opgelost door expertise van buiten dan door de beperkte research-capaciteit in huis en er kan worden bespaard op de huisvesting van werknemers en de kosten voor pensioenen en ziektekostenverzekeringen. Wat je ook van dit voorbeeld mag vinden, de Nederlandse overheid schakelt in toenemende mate zzp’ers in (via digitale marktplaatsen) voor klussen bij de overheid (aldus republic.nl) en ook crowdsourcing neemt aan populariteit toe. Kijk bijvoorbeeld naar alle prijsvragen die de overheid uitlooft voor goede ideeën, zoals deze.

Naast crowdsourcen van beleid onder bewoners, bedrijven en bezoekers kunnen we nog een stap verder gaan, namelijk co-creatie: door te vertrouwen in de organisatiekracht van bewoners, bedrijven en bezoekers. Als overheid ruimte en mogelijkheden bieden om internet-initiatieven tussen bewoners, bedrijven en bezoekers te ontwikkelen op elk vlak. Het ministerie van EZ is vorig jaar gestart met co-creatie en crowdsourcing.

Twee relevante recente bronnen zijn de studie van Victor Bekkers en Albert Meijer Co-creatie in de publieke sector en het TNO-rapport Crowdsourcing strategieën voor de publieke sector.

Crowdsourcing en co-creatie kunnen meer draagvlak bieden voor overheidskeuzes en een efficiënte inzet van kennis en kunde in plaats van inhuur van externe expertise. De toegevoegde waarde van co-creatie die door web 2.0 ondersteund wordt ligt in het gezamenlijk definiëren van de beleidsinhoud in bepaalde fasen van de beleidscyclus en kan inzichtelijk worden gemaakt door rekening te houden met de motieven van zowel de overheid als de burger. Vanuit de overheid speelt kwaliteitsverbetering van beleid, wet- en regelgeving en het vergroten van de legitimiteit van beleid.

• Heb je aanvullende bronnen of ideeën, laat het hieronder weten in de reacties!

Tot slot

In de huidige tijd waarin bezuinigen centraal staat is het zeer aantrekkelijk als blijkt dat web 2.0 en Het Nieuwe Werken ook nog eens geld besparen. Daarnaast bieden web 2.0 en Het Nieuwe Werken kansen voor de overheid om de kwaliteit van beleid en wet- en regelgeving te verhogen door de maatschappij te betrekken en de efficiëntie van de eigen organisatie te vergroten door het werk anders te doen (op innovatieve wijze).

Binnen de Nederlandse lokale, provinciale en nationale overheid experimenteren tal van enthousiaste gemotiveerde ambtenaren met het ontdekken van de mogelijkheden van web 2.0 en hoe deze hun werk kunnen verbeteren. Op alle bovengenoemde onderwerpen wordt dus al veel werk verzet. De netwerksite van Ambtenaar 2.0 biedt hiertoe een platform voor discussie en de uitwisseling van ideeën en voorbeelden.

Naast de hier genoemde vijf kansen zijn meerdere kansen en mogelijkheden voor kostenbesparing bij de overheid te bedenken. Het is geen uitputtend overzicht en in tegenstelling tot de heroverwegingswerkgroepen hadden we geen 20%-reductie doelstelling meegekregen. Toch is het besparingspotentieel evident. Een nadere analyse of doorrekening van bovengenoemde vijf kansen is dan ook aan te bevelen: welke concrete kostenbesparingen kunnen we in Nederland behalen en hoe realiseren we die? Wie weet besparen we wel meer dan 20%!

Heb je een beter idee of een concreet voorbeeld van kostenbesparing met web 2.0 en Het Nieuwe Werken (nationaal of internationaal)? Of wil je een bijdrage leveren aan het verder uitwerken van bovengenoemde kansen voor kostenbesparingen? Dan nodig ik je uit deze aan te dragen en hier verder over te discussieren op de groep Heroverweging 2.0 van Ambtenaar 2.0.

Door Raymond Lunes in samenwerking met Davied van Berlo

Geraadpleegde bronnen

Algemeen

• De heroverwegingsrapporten op de site van het Ministerie van Financiën (1 apr 2010)
• Artikel How Companies are benefiting from Web 2.0, McKinsey Quarterly September 2009
• Blog 2.0 maakt fundamentele heroverweging broodnodig, Ruben Geradts-ter Linden (15 okt 2009)
• Blog Heroverweging 2.0: wat zijn jouw ideeen?, Davied van Berlo en Raymond Lunes (6 apr 2010)
• Artikel How Governments Can Innovate and Cut Costs at the Same Time Andrea Di Maio Gartner (4 dec 2008)

Huisvesting

• Artikel Binnenlands Bestuur Thuiswerken kan overheid 7,5 miljard besparen (25 mrt 2010)
• Artikel Binnenlands Bestuur Provincie Zuid Holland steunt thuiswerken (30 apr 2010)
• Onderzoeksrapport Capgemini Trends in mobiliteit 2009 (11 nov 2009)
• Blog De opbrengst van Het Nieuwe Werken anders belicht Tom Olsthoorn op Frankwatching.nl (30 apr 2010)

Cloud computing en open source

• Paper Saving Money Through Cloud Computing Brookings Institute (7 apr 2010)
• Speech Economic Gains of Cloud Computing Vivek Kundra, Federal CIO VS (7 apr 2010)
• Rapport Above the clouds, a Berkeley view of cloud computing University of California at Berkeley (10 feb 2009)
• Economic impact of open source software on innovation and the competitiveness of the ICT sector in the EU Europese Commissie (20 nov 2006)
• Rapport Open Source Software’s Expanding Role in the Enterprise van Forrester Consulting (maart 2007), artikel op breekpunt.nl (onderzoek niet meer online)

Open data

• Bericht op Scienceguide.nl Rotterdam kiest voor Open Data (14 apr 2010)
• Groot-Britannie Open data in UK geraamd op 6 miljard op epsiplatform.eu (11 mrt 2010)
• Groot Britannie Britse overheid start open data project Webwereld.nl (21 jan 2010)
• Europa Public Services Information (PSI) Europese Commissie
• VS Open Data initiative verplicht overheidsorganisaties tot open data Het Witte Huis in de VS
• Gartner rapport How to determin the value of open government data Andrea Di Maio (5 apr 2010)
• Canada Open data bespaart Canada 3,2 miljard door opsporing illegale goede doelenorganisaties David Eaves (14 apr 2010)
• Blog Business case for Public Services Information van Ton Zijlstra (3 mei 2010)

Crowdsourcing en co-creatie

• Co-creatie in de publieke sector door Victor Bekkers en Albert Meijer (2010)
• Crowdsourcing strategieën voor de publieke sector Bas Kotterink en Mildo van Staden TNO (december 2009)
• Viable business models for Co-creation Communities door Kim op den Kamp TNO (maart 2009)
• Blog What’s the Real Cost of Crowdsourcing? Andrea Di Maio Gartner (4 jun 2009)

Getagged als: "Het Nieuwe Werken", #heroverweging20, besparingen, bezuinigingen, bronnen, cloud, co-creatie, crowdsourcing, heroverweging, heroverweging 2.0, HNW, huisvesting, ideeencentrale, intern potentieel, Neemtinitiatief, onderzoeken, open source, opendata, openoverheid, rapporten, UK, USA

{ 5 reacties }