“Breedbandinternet is de elektriciteit van het digitale tijdperk”

door Davied van Berlo op 27 maart 2010

in Open Overheid, Overheid 2.0

Niet mijn woorden, maar van Gordon Brown, eerste minister van Groot-Brittannië. Hij gaf afgelopen maandag een speech over hoe hij de digitale toekomst van zijn land ziet. Een visionair verhaal over dienstverlening, economische kansen, open data en een transparantere en participatievere overheid. Eerder bracht de Britse overheid al het rapport Digital Britain uit.

Brown zet een visie neer (en niet voor het eerst) die vele terreinen beslaat, van breedband tot e-participatie, maar hij brengt internet ook in een politieke context: de sociale en economische betekenis, de potentie om het democratische gehalte van de samenleving te vergroten en de noodzaak voor de overheid om een integrale visie te ontwikkelen die verder gaat dan techniek alleen.

Doelstellingen

In het kort komen die doelstellingen neer op twee hoofdpunten:

  • Door gegevens en informatie openbaar en herbruikbaar te maken kunnen nieuwe economische initiatieven ontstaan zonder directe steun vanuit de overheid;
  • Overheidsdienstverlening kan meer op maat worden gemaakt voor burgers waardoor zij zelf meer controle krijgen over wat zij willen bereiken.

Om aan die doelstellingen  invulling te geven wil hij

  • het land digitaliseren door elk huishouden breedbandtoegang te geven;
  • de overheidsdienstverlening personaliseren door overheidsinformatie online beschikbaar te stellen;
  • een kostenreductie van 11 miljard pond realiseren door efficiëntere werkwijzen, bijv. door de inzet van open data en nieuwe technologie.

In totaal wil Groot-Brittannië op deze manier zelfs 20 miljard bezuinigen. Hij noemt ook andere besparingsmogelijkheden door middel van online dienstverlening. Verder gaat hij in op mogelijkheden om bedrijfsvoering van de overheid te centraliseren, e.d.

Internet en maatschappelijke ontwikkeling

In oktober 2009 besloot de Finse overheid dat breedbandinternet een recht is voor elke Fin vanaf 1 juli 2010. Brown wil ook die kant op. Internet biedt mogelijkheden om de kwaliteit van leven te verbeteren: mensen kunnen in contact blijven ondanks afstanden, de kosten van levensonderhoud kunnen omlaag gebracht worden, we kunnen duurzamer met energie omgaan, professionals in de zorg en het onderwijs kunnen meer reikwijdte krijgen dan alleen hun spreekkamer of klaslokaal en ga zo maar door.

Toegang tot internet is een voorwaarde voor al die mogelijkheden en verbeteringen. Breedband is voor het digitale tijdperk wat elektriciteit was voor het industriële. Het moet dan ook voor iedereen beschikbaar zijn. Een digitale kloof moet voorkomen worden. Internet empowert burgers en ondernemers.

Internet en de overheid

Niet alleen in de samenleving heeft internet een enorm potentieel, ook de overheid kan er een nieuwe fase mee ingaan. In de eerste plaats waar het gaat om dienstverlening. Van Directgov (het Britse programma voor e-overheid, gelanceerd 2004) naar Mygov, zodat overheidsdiensten net zo makkelijk zijn als online winkelen, een reis boeken via internet of online bankieren. Niet de ambtenaar moet daarbij centraal staan, maar de burger. Dienstverlening op maat, zodat burgers meer controle krijgen over hun eigen leven. Idem voor bedrijven. En op basis van het gebruik en hun reacties en commentaren worden de diensten voortdurend verbeterd.

Maar het gaat niet alleen over dienstverlening. Op termijn wil Brown met deze nieuwe technologieën ook de kern van het beleidsproces veranderen en de politiek zelf vernieuwen: meer participatie, meer invloed op beleidsvormingsprocessen, nieuwe manieren om mensen te betrekken, overheid en samenleving die samenwerken als partners. Dat vraagt om een open overheid: minder geheimhouding, meer decentralisatie en meer samenwerking over organisatiegrenzen heen. “All that is required is the will and willingness of the centre to give up control.”

Ter ondersteuning van zijn pleidooi noemt Brown de gebruikscijfers van zijn eigen site: number10.gov.uk. De site biedt maakt gebruik van diverse 2.0-mogelijkheden en biedt burgers allerlei manieren om te reageren en te interacteren. Het is een soort voorhoede van de Britse overheid en trekt veel dynamiek aan. Het lijkt wat raar dat hij in zo’n speech specifiek ingaat op die cijfers. Je zou bijna denken dat hij zich daardoor is gaan realiseren waar de participatieve en democratische potentie van internet ligt.

Een voorbeeld voor Nederland?

Eerder brachten landen als de Verenigde Staten en Australië al visies naar buiten over hun digitale toekomst. Ik heb de indruk dat Groot-Brittannië ook op de goede weg is. Het feit dat de premier deze visie uitspreekt, is een soort afsluiting van een eerste fase.

Zover zijn we in Nederland nog niet. Er is veel gaande, maar aan zo’n visie op een digitaal Nederland en een Nederland 2.0 ontbreekt het nog steeds. Ik constateer dat nu niet voor het eerst, zie mijn blogs over data.gov.nl en in Webwereld. Waar ligt dat aan?

Kritiek is er overigens ook op de toespraak van Brown, zoals deze blog en van Gartner-onderzoeker Andrea di Maio. Hij is bang dat Brown (en de overheid) een te grote broek aantrekt. Uiteraard is er heel wat aan te merken op Browns verhaal: het bevat veel geloof in de heilzame werking van open data, niet alle aspecten zijn even diep doorgedacht (bijv. over democratie en participatie) en gaat het hier nu om een investering of een bezuiniging? Maar zonder visie zijn we nergens (zie ook mijn commentaar op Di Maio) en dat de premier hier deze visie uiteen zet en er plannen aan koppelt, is niet niks. Daar kunnen we als Nederland nog steeds een voorbeeld aan nemen.

Wat denk jij? Heeft Nederland zo’n visie nodig? Of ben je het eens met Di Maio dat de overheid een dergelijke belofte niet kan waarmaken? Laat het me weten!

{ 13 reacties }

{ 13 reacties }

Jasper van Weerd 27 maart 2010 om 14:46

Zeer interesant artikel.

michielbeijer 27 maart 2010 om 14:50

Verenigde Staten, Australië, UK, precies dezelfde namen die ik ook al jaren op het gebied van “genetwerkt optreden” binnen de Defensiewereld hoor. Nederland heeft geprobeerd het beleid van deze landen over te nemen, maar steeds weer wordt het doel en het middel omgedraaid. Nu heeft Brown het ook weer over breedband.. ja, het netwerk is de enabler, zeggen ze dan: “build it and they will come!” Denk dat het goed is om vooral als overheid de toepassingen te laten zien en daar kan ze natuurlijk zelf een rol in spelen. Wel laaghangend fruit, want complexe ICT-projecten verzanden toch in architectuurdiscussies.

Visie: ja, absoluut noodzakelijk, maar laten we vooral niet naar Angelsaksische voorbeelden kijken. Vaak zie je dat er in de Scandinavische landen een iets andere kijk op zaken is en meestal zit daar meer achter… en visie moet kort en simpel zijn. Er valt toch nauwelijks iets aan te sturen, misschien alleen wat versnellen en vertragen.

TorrentFreak 27 maart 2010 om 14:56

Is dit wel een issue in Nederland? Volgens mij hebben vrijwel alle huishoudens de mogelijkheid om  een Internet aansluiting te krijgen via de kabel, telefoon of desnoods een mobiel netwerk.

Lijkt me een onzinnige discussie. 

Jeroen de Miranda 28 maart 2010 om 13:11

 
Building Briish Digital Future – Gordon Brown
 
Ik heb een paar interessante uitspraken van Gordon Brown genoteerd (meestal de strekking van de uitspraak, niet letterlijk).
 
Nieuw aan deze rede is dat er niet alleen maar over technologische infrastructuur wordt gesproken (’glasvezel naar elk huis’); maar juist ook over een andere manier van werken, van dienstverlening, en een nieuwe manier van omgang met informatie van de overheid.
 
⁃ We want to bypass current digital bottlenecks
⁃ Citizens can tailor government information and can feedback constantly on their success or failure
⁃ Economize – increased transparancy and reduce costs
⁃ The UK should become the most personalized and best government in the world
⁃ We want to break down the walled garden of government agencies
⁃ Open.gov: there is an incredibly interest around the world in this new platform
⁃ We have closed 500 unnecessary government websites
⁃ In the future, for new government websites: allow feedback by the public, or it is not allowed to go live
⁃ We will replace the first generation internet with a more interactive second generation version: ‘MyGov’
⁃ Interaction with government will be as easy as online banking (including 24 * 7)
⁃ Government on demand
⁃ Unleash information to the community
⁃ It does not required large scale investments; will increasingly use open source platforms
⁃ Citizens will come to control these services
⁃ Every industry has felt the force to transform their business because of the internet – now it is the turn of the government
⁃ Give the public greater influence in the policy making process; the web offers us a chance to do this
⁃ Offer better and more comprehensive information to citizens to base their choices on

Jeroen de Miranda 28 maart 2010 om 13:12

Building Briish Digital Future – Gordon Brown

Ik heb een paar interessante uitspraken van Gordon Brown genoteerd (meestal de strekking van de uitspraak, niet letterlijk).

Nieuw aan deze rede is dat er niet alleen maar over technologische infrastructuur wordt gesproken (’glasvezel naar elk huis’); maar juist ook over een andere manier van werken, van dienstverlening, en een nieuwe manier van omgang met informatie van de overheid.

    ⁃    We want to bypass current digital bottlenecks
    ⁃    Citizens can tailor government information and can feedback constantly on their success or failure
    ⁃    Economize – increased transparancy and reduce costs
    ⁃    The UK should become the most personalized and best government in the world
    ⁃    We want to break down the walled garden of government agencies
    ⁃    Open.gov: there is an incredibly interest around the world in this new platform
    ⁃    We have closed 500 unnecessary government websites
    ⁃    In the future, for new government websites: allow feedback by the public, or it is not allowed to go live
    ⁃    We will replace the first generation internet with a more interactive second generation version: ‘MyGov’
    ⁃    Interaction with government will be as easy as online banking (including 24 * 7)
    ⁃    Government on demand
    ⁃    Unleash information to the community
    ⁃    It does not required large scale investments; will increasingly use open source platforms
    ⁃    Citizens will come to control these services
    ⁃    Every industry has felt the force to transform their business because of the internet – now it is the turn of the government
    ⁃    Give the public greater influence in the policy making process; the web offers us a chance to do this
    ⁃    Offer better and more comprehensive information to citizens to base their choices on
    ⁃    Podcasts and twitter mentioned; flickr and youtube; new iphone application for Downing Street 10 coming online
    ⁃    Less centralized approach to government
    ⁃    Strengthening of regional governments
    ⁃    Reduce the number of Whitehall departments

Hans Overbeek 28 maart 2010 om 22:44

Nederland kan zo’n visie goed gebruiken. Kritiek is er altijd. De Britten doen het beter: Polderen 2.0 http://bit.ly/9oYbX7. Laat ons te kaap’ren varen!

Minouche Besters 29 maart 2010 om 08:42

Ha davied,

Goed om in dit verband ook te kijken naar het advies dat de Taskforce Breedband op 16 maart Verhoeven uitbracht. Even een paar punten die ik eruit heb gehaald:

“Leidend voor de Taskforce is dat NL de mogelijkheden van internet en ICT optimaal benut voor economische groei, duurzaamheid en de oplossing voor maatschappelijke problemen, met minimale risico’s of overlast voor inwoners en bedrijfsleven en zonder digitale kloven of witte vlekken op de digitale kaart. NL zit in de breedbandkopgroep en kan daarin blijven door nu te versnellen.”

+ vraag naar supersnel breedband (term die ze prefereren boven NGN) neemt snel toe
+ biedt veel kansen voor nieuwe diensten: oa. zorg, beveiliging, onderwijs, energiebeheer, filebestrijding, (serious) gaming
+ en dat biedt weer belangrijke kansen voor de NL economie en onze maatschappij en de duurzaamheid van beiden
+ Het spoedig realiseren van supersnel breedband in geheel Nederland heeft prioriteit. Gemeenten, provincies, corporaties moeten hier een rol in spelen.

Netwerk Stedenlink, met wie ik al lang samenwerk, streeft al sinds 2000 naar glasvezel voor iedereen (want symmetrisch en eindeloos schaalbaar). Juist vanuit het perspectief dat er zoveel meerwaarde is voor de samenleving in andere oplossingen voor onderwijs, zorg, werken en dienstverlening. Veel Stedenlink leden worden of zijn inmiddels deels verglaasd (ftth) waaronder Deventer, Amersfoort, Amsterdam, Almere, Den Haag. 
Nu ook Kroes zich over Next Generation Networks heeft uitgesproken komt er eindelijk grootschalige beweging in de markt. Gemeenten krijgen nu ook vanuit de EU meer ruimte om te stimuleren en ook dienstenontwikkeling krijgt een push. 
Kortom, erg gebeurt momenteel veel. Zie http://www.stedenlink.nl, http://www.breednet.nl, http://www.nederlandbreedbandland.nl.

Erik Jonker 29 maart 2010 om 12:09

Prima dat een regeringsleider in ieder geval zijn nek uitsteekt en een visie wil tonen. Waarop natuurlijk inhoudelijk best wat valt af te dingen. In Nederland mis ik dat wel eens. Uitspraken van het nederlandse kabinet op dit vlak zijn helaas nog niet zo krachtig. Zelf vind ik de nadruk op breedband, zeker in de nederlandse context, wat minder relevant. Volgens mij staan we qua breedband aan de top en kunnen we onze schaarse middelen het beste richten op andere onderwerpen als open data en verbeteren/ontwikkelen van digitale overheidsdienstverlening.

Krispijn Beek 29 maart 2010 om 13:32

Het netwerk ligt er al, zoals Erik ook stelt Nederland heeft een van de hoogste percentages breedbandgebruik.

Complexe ICT-projecten inderdaad niet aan beginnen, wel aan het vrijgeven van ruwe data. Zodat bedrijven en non-profits aan de slag kunnen om die data tot zinvolle toepassingen voor burgers om te vormen. Zoals ik al eerder heb geschreven:
http://ambtenaar20.ning.com/profiles/blogs/en-nu-op-naar-de

Neem een voorbeeld aan de opkomst van bedrijven als Everyblock in de VS:
http://www.readwriteweb.com/archives/everyblock_portland.php

Dat kan in Nederland ook, met bedrijven als Layar hebben we voldoende innovatiekracht in huis. Wat ontbreekt is de content.

Krispijn Beek 29 maart 2010 om 13:33

De internet aansluiting misschien minder, de open data wel. En het ontbreken van visie dat Davied aanhaalt is zeker ook een punt.

Davied 29 maart 2010 om 14:25

Zaten we daar tegelijkertijd een blog te schrijven over hetzelfde onderwerp. Dat zou in deze 2.0′-wereld toch te voorkomen moeten zijn!  ;-)

Davied 29 maart 2010 om 14:28

Als aanvulling op Krispijn: Brown benoemt internettoegang min of meer als sociaal recht, als manier om minder bedeelden mee te laten doen aan de samenleving en wellicht zelfs geld te besparen.

Je hebt het over ‘vrijwil alle huishoudens’ in Nederland, maar zeker niet allemaal. En juist die groep kan er veel aan hebben en moet geholpen worden. Dat is geen kwestie van markt, maar van politiek. Aldus Brown.

Erik Jonker 29 maart 2010 om 14:45

Met de convergentie van televisie en internet, is het volgens mij nauwelijks meer nodig dat te subsidieren voor de minder bedeelden. Om een parallel te maken, de huidige kabeltelevisie gaat er ook bij de sociale minima als allerlaatste uit. Overigens prima om de zwakkeren en minder bedeelden te subsidieren/helpen, maar dat kan op verschillende manieren en inderdaad de wijze waarop dat is nu typisch een kwestie van politiek :-)

Comments on this entry are closed.