In mijn vakantie heb ik eindelijk tijd om een beetje bij te lezen over overheid 2.0, organisatie 2.0 en werknemer 2.0. Hieronder vind je diverse links en korte beschrijvingen van waar ik zoal tegenaan liep. Met dank overigens aan de vele mensen die mij direct of indirect via Twitter hebben geattendeerd op deze blogs, artikelen, rapporten en initiatieven. Het is geen volledig overzicht van de 2.0-ontwikkelingen van de afgelopen maanden, maar het biedt wel een snel overzicht van wat er zoal langs komt drijven. Van korte blogs tot diepgravende rapporten. Pluk eruit wat je interessant vindt!
Overheid 2.0
We beginnen dicht bij huis: Prof. Victor Bekkers bepleit in Binnenlands Bestuur dat overheden en politiek de kennis en creativiteit van burgers meer moeten inzetten bij beleidsvorming en projecten. De complexiteit van de huidige problemen vraagt om concurrentie van ideeën. Nu wordt geredeneerd vanuit een te beperkt perspectief. Voor het betrekken van burgers moeten online beleidsgemeenschappen worden gecreëerd en moet alle relevante informatie worden gepubliceerd (ook het belangrijkste onderwerp van mijn eigen boek overigens).
In de VS zijn er al veel initiatieven rond overheid 2.0 en dit artikel biedt een mooi overzicht daarvan. Behalve initiatieven rond open data en interne kennisdeling en samenwerking wordt ook gewerkt aan een “citizen engagement platform” om burgers te betrekken bij het werk van de overheid en de kennis in de samenleving daarbij te gebruiken. Dat klinkt als het antwoord op de vraag van Bekkers (en mij) hierboven. Iemand die meer weet over dat initiatief van de GSA?
Net als de muziekindustrie en de reisbranche zal web 2.0 ook publieke dienstverlening veranderen. Daarover ging een Britse conferentie in november. De burger (patiënt, etc.) is geen passieve consument meer, maar kan en wil zelf een rol spelen bij interacties met dienstverleners. Daar moet de overheid op inspelen, in samenwerking met actieve burgers. Leuk artikel op de site van de BBC.
Hoe dat in de praktijk werkt, lees je ook in Groot-Brittannië: in Birmingham om precies te zijn. De site om burgers bij de stadsrenovatie te betrekken kostte miljoenen ponden en enkele jaren om te bouwen. Daarom bouwden enkele stadsgenoten in twee weken zelf een site, met een vertaling in niet-ambtelijke taal en de mogelijkheid te reageren. De reacties zijn aan het stadsbestuur gezonden.
Dit is de Duitse versie van Internetconsultatie.nl. Ook die nodigt nog niet echt uit tot meepraten.
Dit EU-rapport (met veel inbreng van TNO) kijkt vervolgens naar de politieke, sociaal-culturele, organisatorische en juridisch gevolgen van web 2.0 voor publieke diensten. Er worden kansen benoemd met betrekking tot transparantie, efficiëntiewinst en dienstverlening die beter op burgers is aangepast of zelfs door hen ontwikkeld. Maar ook risico’s komen aan bod: de betrouwbaarheid van de overheid, privacy, toegankelijkheid en de betrouwbaarheid van informatie. Het advies: zorg voor meer ambtenaren 2.0, overheden moeten online participeren in een faciliterende rol, bescherm privacy, bevorder mediawijsheid en zelforganisatie door burgers.
Nog zo’n degelijk rapport! Een verzameling essays en teksten van enkele grote namen op 2.0-gebied: Tapscott, O’Reilly, Drapeau, Ressler, Osimo, Lessig, Bryant en Weinberger om er maar een paar te noemen. Opgeteld is het een zoektocht naar de gevolgen van web 2.0 voor overheid, democratie en politiek, op het gebied van dienstverlening, participatie en openbaarheid.
Ik heb het niet helemaal gelezen. Wie voelt zich geroepen om hier een uitgebreider blog over te schrijven?
Ook nog een bericht uit de VS. Oud nieuws (oktober) ondertussen, maar nog steeds monumentaal: de site van het Witte Huis gaat open source. Overwegingen zijn beveiliging, flexibiliteit en kosten en het sluit natuurlijk aan bij de strategie van Obama. O’Reilly is vooral benieuwd of de aanvullingen die door de overheid worden gebouwd ook weer gedeeld zullen worden en herbruikbaar gemaakt.
Organisatie 2.0
- How Web 2.0 is changing the way we work: An interview with MIT’s Andrew McAfee (gratis login nodig)
Intern gebruik van 2.0-middelen verandert organisaties en hoe mensen werken. Dat is ook het verhaal van Andrew McAfee. Organisatie 2.0 (of enterprise 2.0) biedt kansen op het gebied van samenwerking en kennisdeling binnen organisaties, maar hoe te beginnen? Volgens McAfee is een strategie vanuit het management daarbij nodig: om instrumenten beschikbaar te stellen, het gesprek aan te gaan, kijken waar energie ontstaat en die voorbeelden in de schijnwerpers te zetten. Ik mis: het goede voorbeeld geven …
Sandra Barth komt in haar onderzoek daarentegen tot de conclusie dat een top-downaanpak juist niet de oplossing is. Het gaat om een integrale aanpak, gericht op de werknemers en de omgeving. Alleen op die manier kunnen de klanttevredenheid en het welzijn en de productiviteit van werknemers worden verhoogd. Ze beschrijft de overgang naar organisatie 2.0 op de gebieden strategie, dienstverlening, procesmanagement, organisatiekunde, personeelsmanagement en leiderschap. Voor de goede orde vermeld ik zelf erbij dat ik aan het onderzoek heb bijgedragen.
Waar moet een managers aan voldoen om in zo’n organisatie 2.0 te kunnen werken? De lijst van Andrew Krzmarzick (zie ook dit Nederlandse blog hierover):
- De manager 2.0 is innovatief;
- Vertrouwen is het sleutelwoord;
- Delen van informatie is een voorwaarde daarbij;
- Investeren in teams en samenwerking;
- Volg ook je intuïtie bij beslissingen;
- Sturen op taken en resultaten.
En voor wie het allemaal duizelt: “no one expects a Gov 2.0 Leader to be infallible”. We moeten allemaal leren.
Werknemer 2.0
Een veel gehoorde misvatting die ik vaak hoor is dat ambtenaren 2.0 jonge ambtenaren zijn. Het is juist zo dat iedereen met de juiste instelling mee kan doen. Citaat: “New media isn’t about who has the longest résumé. It’s about who has the best ideas and who can implement them the most creatively.” Dat kunnen ook ouderen zijn. Al is het vaak nog wel wennen. Daarover gaat deze blog.
Malcolm Gladwell schreef in zijn boek ‘The tipping point’ over het moment dat groei niet meer lineair is maar zichzelf gaat versterken en exponentieel wordt. In de 2.0-wereld zie je dat bij Twitter-volgers. Een paar tips daarbij: volg niet meer mensen dan jou volgen en hou rekening met een terugval tussen 1000 en 2000. Daar merk ik niks van overigens.
Een voorbeeld van een bedrijf dat actief online in gesprek gaat met mensen die over hun bedrijf praten.
De Britse bank HSBC dacht dat het leuk zou zijn om dergelijke reacties op een site te verzamelen en zo inzicht te geven in wat er over het bedrijf gezegd werd. Het werd een mooie, positieve site, maar zonder bronvermelding waar de berichten vandaan kwamen. Als grap bouwde iemand anders ook een site met reacties en uitspraken over HSBC, maar nu volledig en met bronvermeldingen. De buzz bleek in werkelijkheid een stuk minder positief.
Maar ondertussen gaat het niet meer echt over werknemer 2.0 …
Overheid 2.0 algemeen
Ik heb ook het blog van Andrea di Maio (Gartner) even bijgelezen. Hij krijgt een apart hoofdstuk hier omdat hij er een zeer interessant weblog op na houdt dat geheel op overheid 2.0 gericht is.
Di Maio definieert daarbij overheid 2.0 als het gebruik van ICT om de dienstverlening, processen en gegevens van de overheid sociaal en aanpasbaar te maken. Daarbij noemt hij zeven eigenschappen:
- It is citizen-driven.
- It is employee-centric.
- It keeps evolving.
- It is transformational.
- It requires a blend of planning and nurturing.
- It needs Pattern-Based Strategy capabilities.
- It calls for a new management style.
Voor het hele verhaal moet je uiteraard bij Gartner het rapport kopen.
Hij heeft ook een terugblik geschreven op het afgelopen jaar, met een top 10 van overheid 2.0 in 2009:
10. De Europese Verklaring over E-overheid in november, over open overheid, co-creatie bij dienstverlening, etc. Nu de uitvoering nog;
9. Conferenties over overheid 2.0, barcamps en govcamps. Goed voor de uitwisseling van ideeën, maar alleen voor de incrowd;
8. Amerikaanse Open Government Directive is de eerste stap van Obama naar overheid 2.0, maar nog wat eenzijdig en beperkt in doortastendheid;
7. De Britse cloud-strategie richt zich op het herbruikbaar maken van applicaties tussen overheidsorganisaties en effeciënter gebruik van servercapaciteit;
6. Britse Smarter Government Report geeft goede plannen voor de inzet van technologie om de overheid efficiënter en effectiever te maken, maar uitvoering is een probleem;
5. De Amerikaanse cloud-strategie is ambitieus en richt zich op laaghangend fruit, maar ook op standaardisering, beveiliging, hergebruik, etc.;
4. Govloop! De Amerikaanse community van ambtenaren (2.0) is een snel groeiend platform voor kennisuitwisseling binnen de overheid;
3. Obama’s ICT-team is jong en ambitieus. Vivek Kundra, Aneesh Chopra, Beth Noveck en vele anderen hebben een grote stap gezet, maar kunnen ze die lijn vasthouden?
2. De Australische Government 2.0 Taskforce heeft een erg goed rapport opgeleverd met ideeën van binnen en buiten de overheid. Zelfs als maar een deel wordt uitgevoerd is het al een stap vooruit;
1. “The Unsung Heroes: Government Employees”. De meeste werken in stilte maar zonder die initiatiefrijke ambtenaren komt er van al die plannen niks terecht!
Vervolgens: wat zou Di Maio graag zien voor overheid 2.0 in het komende jaar:
- Ideeën zijn er genoeg, tijd om ze uit te gaan voeren;
- Zet web 2.0 niet alleen in voor communicatie, maar ga juist beter luisteren;
- Er wordt nagedacht over strategieën voor organisaties, maar hoe empower je medewerkers?
- Er zijn veel voorbeelden van open data en Open Overheid, maar nog weinig dialoog en co-creatie;
- Overheid 2.0 moet onderwerp van gesprek worden voor iedereen, niet alleen specialisten.
Web 2.0 algemeen
Tenslotte een blik vooruit van het 2.0-bedrijf bij uitstek: Google.
Hoe ziet het internet eruit over vijf jaar? Hoogtepunten uit het interview met Eric Schmidt, ceo van Google :
- de meeste informatie online zal in het Chinees zijn;
- gebruikers zappen langs verschillende online applicaties;
- computers zijn uiteraard exponentieel krachtiger geworden;
- breedband zal nog sneller worden, distributie van internet en tv smelten ineen;
- meer informatie zal als video worden verspreid i.p.v. als tekst;
- nu-informatie wordt belangrijker en een standaard onderdeel van zoekmachines;
- meer bedrijven en sites zullen diensten rond nu-informatie aanbieden;
- daardoor zullen mensen nog meer naar andere mensen luisteren dan naar traditionele bronnen.
De grote uitdaging voor Google daarbij: hoe beoordeel je die informatie en zet je het juiste bovenaan in een zoekresultaat? Het hele interview staat uiteraard op Youtube.
ReadWriteWeb komt met iets specifieker met tien ontwikkelingen die de toekomst van internet gaan bepalen:
- Het semantische web: het verbinden van dataverzamelingen en servers met elkaar zodat het internet één supercomputer wordt;
- Kunstmatige intelligentie: intelligente computers;
- Virtuele werelden: online 3D-omgevingen (zoals in spellen, Layar of Google Earth) als interface om samen te werken en informatie te delen;
- Mobiel: mobiel internet is sterk in ontwikkeling. Hoe kunnen we loskomen van de fysieke plek waar de pc staat?
- Attention economy: marktplaatsen waar gratis diensten te verkrijgen zijn in ruil voor aandacht (reclame);
- Webdiensten: software staat steeds meer in de cloud en is via internet deelbaar;
- Online video: zoals Schmidt hierboven al zei integreren televisie en online video steeds meer;
- Veelzijdiger interfaces: sites en applicaties online worden steeds interactiever, flexibeler en toegankelijker waardoor ze meer kunnen en gebruikers er meer mee kunnen;
- Internationaler: het web wordt minder Amerikaans;
- Personalisatie: online diensten worden steeds meer op individuen toegesneden (met alle vraagtekens voor privacy erbij).
Tenslotte
De gebeurtenissen gaan snel en bijlezen hoort daarbij. Klik door op wat je interessant vindt en laat me weten als je goede aanvullingen hebt. De volgende stap is natuurlijk om dit alles te interpreteren en te vertalen nog je eigen werk en organisatie. Inspiratie genoeg hierboven. Heb je een idee, blog er dan vooral over!
(Mogelijk) gerelateerde artikelen:
- Actiepunten voor een overheid 2.0, deel 1: Drie werelden
- Actiepunten voor een overheid 2.0, deel 2: Op internet
- Actiepunten voor een overheid 2.0, deel 5: Een strategie
- Obama: van campagne 2.0 naar overheid 2.0
- Zes trends voor een overheid 2.0
{ 2 reacties }
{ 2 reacties }
Mooi overzicht. Ik zou bijna zeggen: neem eens wat vaker vakantie
Mooi overzicht. Dank daarvoor!
Ik vind zelf het laatst overzicht het meest sprekend (future web trends).
Ik ga proberen tijd te maken om het State of the Union en het EU rapport nader te bekijken. Mocht dat iets noemenswaardigs opleveren dan roep ik nog wel
Comments on this entry are closed.