Naar aanleiding van de kersttoespraak van Beatrix

door Krispijn Beek op 28 december 2009

in Onderzoek en visies, Overheid 2.0

Na een berg commotie heb ik vanmorgen toch ook maar de kersttoespraak van Beatrix gelezen. Meestal komt het daar met alle familiedrukte niet van. Uit de reacties op internet begreep ik echter dat het de kersttoespraak ook inging op het effect van internet op de samenleving. En dat is nou net één van de onderwerpen waar we het bij Ambtenaar 2.0 over hebben.

De kersttoespraak

In haar kersttoespraak is onze koningin nogal negatief over de effecten van internet op onze samenleving. Naar mijn mening (en die van vele andere Nederlanders) onterecht. Wilfred Rubens heeft Bea ondertussen een workshop sociale media aangeboden,  op Molblog stond een kritische reactie van Egbert Jan van Bel en op de site van het AD lees ik dat Hyves Beatrix een account heeft aangeboden. De meerderheid van de lezers van het AD is het ook niet eens met de Koningin dat internet afstanden vergroot. 55% van de bijna 14.000 stemmers op de poll vindt dat er niks mis is met sms’en en chatten. Zo’n 37% meent zelfs dat Beatrix zich hier niet mee bemoeien. Een krappe minderheid (45%) staat achter de woorden van de koningin.

Daarmee ligt de reactie van de lezers van het AD in lijn met die van Amerikanen, zoals blijkt uit recent onderzoek van Pew Research Centre for the People and the Press. De top 4 van meest positieve veranderingen uit het afgelopen decennium bestaat uit mobiele telefonie, groene producten, e-mail en internet. Ook de opkomst van Blackberry’s/iPhones en online shopping wordt positief beoordeeld. De meningen over sociale netwerksites en blogs zijn verdeelder, maar nog steeds is het aantal mensen dat sociale netwerksites en blogs een positieve ontwikkeling vindt groter dan het aantal dat het  negatief vindt.

Arjan Dasselaar haalt op Nu.nl ander onderzoek van PEW aan waar uit blijkt dat internet eerder tot verrijking dan verarming van het sociale leven van mensen lijdt.

PEW_trends_sinds_2000

Verschil in leeftijd?

Bij het bekijken van de verdeling per leeftijdscategorie viel mij op dat vooral 50 plussers sociale netwerksites en blogs maar niks vinden, wat af lijkt te wijken van Menno Lanting’s stelling dat 30′ers en 40′ers de boot missen:

PEW social networksites

Vanaf 65 stijgt de waardering van sociale netwerksites juist weer. Terwijl jongeren een groeiende afkeer van e-mail krijgen, zijn ze veel positiever over sociale netwerksites en blogs.

Wat dat betreft past de negatieve reactie van Beatrix meer bij de reactie van mensen richting pensioen gaan. Of zou dat juist de reden van haar negatieve reactie zijn en ontdekken mensen de geneugten van sociale netwerksites pas als ze daarmee na hun pensioen hun contacten met voormalige collega’s blijken te kunnen onderhouden?

Ook dichter bij huis blijkt uit het jaarverslag 2007 van het Sociaal Cultureel Planbureau dat voor ouderen die internet gaan gebruiken een wereld opengaat en voelen 70-plussers die online zijn zich minder eenzaam (beide via Claire Vaessen).

Het maakt me wel benieuwd naar wat de lezers van Ambtenaar 2.0 vinden van de toespraak van de Koningin? Tijd voor een masterclass Ambtenaar 2.0 voor het Koninklijk Huis?

Pew onderzoek via @twitstats en Wir Sprechen Online. Afbeeldingen overgenomen van Pew. Het rapport van Pew is hier te downloaden als pdf.

{ 8 reacties }

{ 8 reacties }

Keimpe Bleeker 28 december 2009 om 16:53

Lets guess: De 45% die aachter de woorden van onze analoge Majesteit staat hebben waarschijnlijk zelf ook geen enkele ervaring met community sites. Misschien mag ik de Majesteit en ook die 45% trawanten melden dat ik in 7 maanden tientallen ‘nieuwe’ kennissen en echte vrienden rijker ben geworden. Dat nog los van mijn zakelijke contacten waardoor er nieuwe kansen voor zowel mijzlef als die zakelijk contacten zijn ontstaan. Kort samengevat: gewoon proberen BeaTwix!

@bleekerk

Anonymous 28 december 2009 om 17:07

Bij het lezen van bovenstaand stuk, moet ik onbewust toch even fronsen: 45% procent een KRAPPE minderheid ? Ik denk dat veel politieke partijen zo’n MINDERHEID graag zouden hebben !

Zijn we hier onszelf weer niet de hoogte aan het inprijzen ? Wij weten het allemaal en zijn op de goede weg. De anderen (ach het is toch maar de helft van de mensen) zal dat ook ooit nog wel inzien.

Persoonlijk ben ik ook erg voor de nieuwe communicatiemogelijkheden en geloof ik meer in de voordelen dan de nadelen. Maar dat neemt niet weg dat 45 % (inderdaad: bijna de helft dus) uitgesproken tegen is. Tel daar de twijfelaars bij op en …

Misschien moeten we dit niet zomaar wegwuiven. Misschien moeten we iets realistischer zijn en de twijfels van deze mensen serieus nemen. Zo niet zetten we onszelf in een hoekje. Wellicht de goede maar het wordt dan wel verdomd eenzaam. En zonde toch voor de mensen die die nieuwe technologie dan niet meer kunnen gebruiken. Alleen maar omdat wij onszelf overroepen en geen rekening houden met de meerderheid.

Stephan Verveen 28 december 2009 om 17:13

De koningin vervult haar functie in isolatie / op verre afstand van de meeste burgers. Met de beschikbaarheid van de huidige communicatiemiddelen is dat niet langer vanzelfsprekend.

Ik kan me voorstellen dat voor iemand die zo veel publieke belangstelling trekt dit niet een gemakkelijke vraagstuk is. Wellicht is het een idee om in eerste instantie onder een pseudoniem te proeven van de digitale mogelijkheden? Wat zou dan een goede nickname zijn? @tricks ? ;-)

Webweider 28 december 2009 om 17:55

Er zijn wel praktische problemen voor 40+’ers en ouder op Web2.0:
* Er zitten weinig leeftijdgenoten op en daarmee weinig vrienden en bekenden.
* Nieuwe mensen die je op Web2.0 leert kennen, wonen wereldwijd, niet in de buurt, zodoende wordt sociale samenhang in de buurt niet bevorderd. Kan wat aan gedaan worden als Web2.0-fans zich inzetten voor hun buurt, dorp of wijk.
* Uitkeringtrekkers hebben geen geld en ruimte voor goede computer met snelle internet verbinding.
* Veel profielen en bijbehorende berichten zijn nauwelijks wervend voor de ouderen. Weinig goede verhalen, kreupelspelling, soms onleesbare layout, veel nadruk op ‘vrienden’ vinden in plaats van interessante content. De ouderen zien het extra werk om straks aan hun eigen profiel aandacht aan te besteden al boven hun hoofd hangen, plus de correspondentie met de vele wannabe friends die hun nieuwe boek of cd willen promoten. 
* Privacyproblemen, op zich allemaal in te stellen, maar toch weer extra werk om dat regelmatig bij te werken.
* Weer een systeem extra dat bijgehouden moet worden.
* En natuurlijk is alleen Facebook niet genoeg.

Krispijn Beek 29 december 2009 om 19:54

@guest helemaal gelijk. Ik heb de bewoording ‘een krappe minderheid’ iets te lui overgenomen van het AD. 45% is een behoorlijk aantal. Overigens wil ik er wel aan toevoegen dat zelfs als het maar om 10% of minder zou gaan ik ze nog steeds serieus zou nemen. Moderne techniek biedt nieuwe kansen en nieuwe mogelijkheden, tegelijkertijd blijft het een kwestie van opletten of iedereen mee kan komen.

Helaas blijkt uit de pol van het AD niet wat deze mensen tegen sms en sociale netwerksites hebben. Dat kan ik ook niet halen uit de toespraak van Beatrix. Ik ben wel benieuwd naar de redenen dat deze mensen negatief over de huidige ontwikkelingen denken.

Zelf ervaar ik geen grotere afstandelijkheid van mensen door internet. Sterker nog, door de ontwikkelingen van de laatste jaren (blogs, sociale netwerksites ed) internet heb ik contact met een mensen in Amsterdam, Arnhem, Nijmegen en Groningen die ik anders niet gekend zou hebben of hooguit een keer per jaar zou zien.

Krispijn Beek 29 december 2009 om 20:41

@webweider Ik ben het helemaal met je eens dat er nog steeds praktische problemen zijn met internet. De punten die je noemt gelden deels niet alleen voor ouderen ook voor jongeren.

Wat betreft lokaal vs mondiaal zijn er juist een aantal interessante voorbeelden van lokale aanpakken via internet. Denk aan initiatieven als Wij bouwen een wijk, Verbeterdebuurt.nl, Wat stemt mijn raad en Geef je buurt een gezicht.

Dat zijn initiatieven die gaan over verbetering van de lokale omgeving. Ik geef onmiddelijk toe dat niet deze initiatieven niet allemaal even goed ontwikkeld zijn op het sociale interactie vlak, maar ze hebben volgens mij wel potentie. Zeker met de opkomst van single logon op internet in de vorm van standaarden als Open ID en oAuth.

Susanne Driessen 30 december 2009 om 11:14

Misschien ben ik teveel iemand van de jongere generatie, en teveel gewend aan de mogelijkheden die internet ons biedt. Maar ik weet wel dat internet, met alle sociale netwerken, mij meer kansen geeft om contacten te leggen, zowel in de buurt als ook verder weg. Ik heb inmiddels vrienden in buitenlanden die ik weliswaar nu alleen via internet spreek, maar waarmee het contact inmiddels zo goed is, dat ik weet dat ik er ook in levende lijfe welkom ben als ik eens die kant op ga.

Vroeger had je brieven en de telefoon om in contact te blijven. Maar brieven gaan niet altijd even snel en de telefoon wordt niet altijd meteen beantwoord. Wat dat betreft denk ik juist dat contact op afstand nu makkelijker is geworden, en ik juist meer contact hou met mensen die ik niet regelmatig kan zien. Ik spreek oud-studiegenoten via facebook en zie op die manier af en toe trouwfoto’s of babyfoto’s voorbijkomen, terwijl ik in mijn pre-facebook periode juist helemaal geen contact meer had.

En ook ik spreek nog steeds mijn buren, ben locaal actief als vrijwilliger en slijt dus niet mijn dagen achter een computerscherm. Zo ook mijn ouders, en zelfs mijn oma leert langzaam de weg kennen op het wereldwijde web.
Ik snap dat het voor ouderen lastig kan zijn om zich weer nieuwe technieken eigen te maken, maar er zijn ook andere dingen die nog op latere leeftijd geleerd moeten worden. En juist voor de minder mobiele mensen onder ons is contact via internet een uitkomst.

We zitten nu denk ik in een overgangsperiode. Terwijl de ouderen maar moeilijk kunnen wennen, nemen de jongeren alle nieuwe technieken feilloos mee, en ik denk dat tegen de tijd dat de jongeren van nu de ouderen van overmorgen zijn, een digitaal bejaardentehuis heel normaal is.

Linda 30 december 2009 om 13:21

@guest je hebt gelijk dat veel mensen internet en sociale media niks vinden, was gister bij vrienden die gebruik computer voor werk wel voldoende vinden. Pirma, zelf weten; maar vaak wordt dan een oordeel geveld over mensen die wel op LinkedIn, Twitter of Facebook actief zijn (niks beters te doen, geen sociaal leven, geen hobbies etc) terwijl ze eigenlijk dus geen ervaring hebben. Ik begreep dat de speech van Beatrix indirect refereerde naar Karst T en de aanval in Apeldoorn op Koninginnedag; hij was blijkbaar sociaal geisoleerd geraakt. Of de afwezigheid van internet sites en communities daar iets aan had kunnen veranderen weten we natuurlijk niet, zou hij sneller hulp gezocht hebben of naar buiten zijn gegaan als hij geen internet had gehad?

Grappig is dat Constantijn van Oranje, consultant bij RAND Europe, juist een paar weken daarvoor bij EZ gepresenteerd heeft over het belang van sociale media en de maatschappelijke veranderingen als gevolg hiervan met invloed ook op overheid. Misschien kan hij deze presentatie ook eens thuis geven :-)

Comments on this entry are closed.