Obama: van campagne 2.0 naar overheid 2.0

Barack Obama is door zijn verkiezingscampagne het schoolvoorbeeld geworden van hoe je web 2.0 kunt inzetten om mensen te betrekken bij je campagne. Nog voor zijn inwijding heeft Obama weer een nieuw initiatief ingewijd, namelijk change.gov.  Maar een campagne 2.0 is nog geen overheid 2.0. Obama wil duidelijk stappen maken, maar hij loopt tegen verschillende praktische problemen aan. Leerzaam voor ons om te volgen!

Obama heeft zijn voornemen om een overheid 2.0 tot stand te brengen in heldere termen uiteen gezet:

• Government should be transparent;
• Government should be participatory;
• Government should be collaborative.

In de praktijk heeft dat geleid tot de sites Data.gov (waar overheidsinformatie beschikbaar wordt gesteld in een herbruikbare vorm) en USAspending.gov (ook bekend als Transparancy.gov), “Where Americans Can See  Where Their Money Goes”. Veel gegevens (data) over overheidsuitgaven, zelfs herbruikbaar door middel van een API. Dat alles ondersteund door de site Recovery.gov met meer uitleg over de doelstellingen en activiteiten van de economische herstelmaatregelen.

De uitdagingen van Whitehouse.gov

Peter Swire was juridisch adviseur voor de nieuwe sites van het Witte Huis, change.gov en WhiteHouse.gov. Daarnaast is hij werkzaam voor het Center for American Progress. Van daaruit publiceert hij zijn ervaringen om te bouwen aan een overheid 2.0. Zijn rapporten en de video zijn o.a. opgepikt door de blogs als Techpresident (White House 2.0: It’s All Fun and Games Until Somebody Becomes President) en Read Write Web (The White House and Web 2.0: Reality Sets In).

Die realiteit begint ermee dat Obama niet meer kan beschikken over 170 campagnemedewerkers die zich met sociale media bezighouden, maar het moet doen met tien medewerkers op het Witte Huis. Maar dat is niet het enige probleem. Het verschil tussen campagne 2.0 en overheid 2.0 zit ook in:

• schaalgrootte: met beperktere middelen moet hij een grotere doelgroep bedienen, namelijk de gehele Amerikaanse bevolking;
• afstemming: een campagnemedewerker die een foute uitspraak doet levert een lastige situatie op, maar een verkeerde uitspraak vanuit de overheid kan veel grotere gevolgen hebben;
• verantwoordelijkheid: vrijwilligers op pad sturen namens een campagne is goed mogelijk, maar namens de overheid is een heel ander verhaal.

Daar komt bij dat de overheid werkt op basis van een aantal standaarden. Op de eigen site zijn er voldoende mogelijkheden om daaraan te voldoen, maar de doelgroep bevindt zich elders. Hoe maak je als overheidsorganisatie gebruik van de gratis software (YouTube, Twitter, Facebook, etc.) die op internet wordt aangeboden? Ook daar richt één van de rapporten zich op.

De uitdaging zal zijn om de standaarden die de overheid in haar handelen hanteert ook toe te passen in de 2.0-wereld:

• privacy: de overheid hanteert regels m.b.t. de opslag van persoonsgegevens, gelden die ook bij een YouTube-site van overheid?
• webrichtlijnen: niet alle 2.0-diensten zijn even toegankelijk qua lidmaatschap en gebruiksvriendelijkheid, hoe garanderen we dat iedereen erbij kan?
• reclame: overheidssites zijn natuurlijk niet voorzien van reclame, maar het gebruik van een bepaalde site door een overheid mag ook niet als goedkeuringsstempel worden geïnterpreteerd;
• voorwaarden: zijn de gebruikersvoorwaarden van 2.0-site wel in overeenstemming met de doelstelling en standaarden van de overheid?
• archiefwet: hoe zorgen we ervoor dat het overheidshandelen en relevante uitspraken worden vastgelegd en bewaard?
• beveiliging: zijn de site voldoende beveiligd zodat geen wijzigingen aangebracht kunnen worden bijvoorbeeld.

Ook het gebruik van 2.0-sites door ambtenaren wordt besproken, aangezien veel organisties die toegang afsluiten voor hun medewerkers. Lees verder in het volledige rapport.

Wat is er al gedaan?

De belangrijkste boodschap van de rapporten blijft dat web 2.0 enorm veel mogelijkheden biedt voor openheid en participatie en dat een overheid die middelen dus moet aangrijpen. Maar in principe wel binnen de kaders en standaarden die ze aan haar handelen stelt. De vraag is echter: hoe? Het instituut eindigt dat ook met de oproep om vooral te ontdekken en experimenteren: hoe gebruik kan worden gemaakt van deze nieuwe middelen en hoe dat kan met inachtneming van de principes van goed overheidshandelen.

Een van de middelen die het Witte Huis al veelvuldig inzet is video (bij voorkeur via meerdere platformen). Het voordeel van video is dat het een laagdrempelig medium (toegankelijkheid) is waar weinig interactie bij komt kijken (schaalbaarheid), maar dat toch persoonlijk overkomt. Vandaar de wekelijkse toespraken op YouTube (na een bericht dat je de site van het Witte Huis verlaat).

Maar Obama heeft ook interactieve middelen ingezet. Via twee interactieve discussiesites (Open for Questions) heeft hij vragen en wensen verzameld vanuit de samenleving.  Het resultaat: “92,937 people have submitted 103,978 questions and cast 1,782,650 votes.” Uiteraard kan het Witte Huis niet ruim 100.000 vragen beantwoorden, maar doordat mensen konden stemmen op de vragen kwam de beste vragen bovendrijven (vergelijk ook deze online brainstorm over open overheid).

Het verhaal vertelt dat Obama elke avond tien vragen voorgelegd kreeg om zicht te houden op wat er speelt in de samenleving. Uiteindelijk zijn de vragen waarop het meest is gestemd ook beantwoord door ambtenaren, afgestemd via de juiste kanalen.

Inspiratie

De verwachtingen waren groot toen Obama president werd. Hoe gaat hij invulling geven aan een overheid 2.0? Veel mensen zijn teleurgesteld in wat er is bereikt de afgelopen vijf maanden. Maar er worden wel degelijk stappen gezet, grotere stappen dan hier in Nederland. Het is inspirerend om te zien wat er Obama al heeft bereikt: met Open for Questions, Transparancy.gov, Data.gov, de inzet van 2.0-sites en de videoboodschappen.

Maar zeker zo inspirerend is het om een kijkje te krijgen in de achterliggende discussies. Met deze stappen lopen de Amerikaanse ambtenaren immers tegen dezelfde vragen aan als wij. Hoe gaan Amerikaanse ambtenaren om met die cultuurveraderingen? Van de ervaringen die daar worden opgedaan met hun experimenten en met de rapporten kunnen wij leren. En als wij klaar zijn voor de volgende stap, dan kunnen we die kennis in ieder geval inzetten. Heb jij dus nog andere goede voorbeelden uit de Verenigde Staten of elders, meld het dan hieronder!

Getagged als: api, archivering, beveiliging, eParticipatie, obama, Open Overheid, privacy, USA, webrichtlijnen, Witte Huis, YouTube

{ 11 reacties }