Hoe kunnen gemeenten snel aan de slag met web 2.0?

door Martin Borman op 9 maart 2009

in Instrumenten, Open Overheid, Overheid 2.0

Met enige jaloezie kijken wij in Nederland naar ontwikkelingen in Groot-Brittannie en de Verenigde Staten. Waar wij in Nederland uitblinken in praten over mentaliteitsveranderingen die nodig zijn, pakken ze in deze voorbeeldlanden de koe gewoon bij de hoorns. Het web is programmeerbaar, bij deze een voorbeeld van hoe een gemeente dat aan zou kunnen pakken.

Barack Obama ondertekende tijdens de inaugurele festiviteiten op 20 januari een memo waarin hij tot doel stelt de overheid open en transparant te maken. Nog geen maand later brengt de Amerikaanse overheid een unieke website in de lucht: Recovery.gov. Op deze website is naar aanleiding van het grote herstelplan per dag, tot op districtsniveau, bij te houden hoe de recessie wordt aangepakt en waaraan de overheid geld besteedt.

Informatie op het web is makkelijk herbruikbaar

Wat nou mentaliteitsverandering? Het is vooral een kwestie van op een slimme manier de (technologische) concepten van web 2.0 toepassen.  Ook in Nederland kunnen overheidsorganisaties snel resultaten boeken, door dezelfde technologie in te zetten, al was het maar om politiek ‘veiliger’ informatie te ontsluiten dan de financiële stromen.

Web 2.0-technologie is meer dan alleen bekende toepassingen van social media zoals Facebook, Twitter en Zoover. Een minstens even belangrijke stroming is programmable web op basis van web api’s en widgets, in combinatie met mashup en tagging. Achter deze technische termen gaat een verrassend eenvoudig concept schuil. Dit laat zich het beste uitleggen met een voorbeeld.

Bijvoorbeeld …

Gemeente X houdt in een applicatie de bekendmakingen bij. Deze applicatie maakt gebruik van een moderne database. Om de bekendmakingen te tonen op het internet, maakt de databasebeheerder relatief eenvoudig een RSS-feed met de te publiceren informatie. Onderdeel van de RSS-feed zijn internationale xy-coordinaten. Met behulp van een enterprise mashup applicatie, waarvan Pipes van Yahoo een vrij te gebruiken voorbeeld is, kan de webbeheerder deze RSS koppelen aan een widget. Het resultaat is een kaart met alle bekendmakingen. De webbeheerder kan deze kaart integreren in een bestaande website of eenvoudig op internet publiceren (zodat anderen de kaart kunnen integreren in hun site).

Moeilijk? Toekomsmuziek? Als de gegevens in de RSS-feed juist zijn, kan binnen een halve dag een gemeente de bekendmakingen op een kaart publiceren.

Maar dus ook …

Laten we het voorbeeld eens wat uitbreiden. Gemeente X is goed bezig. Bij een bekendmaking registreren zij ook voor welke wijk deze bekendmaking geldt. De webbeheerder heeft daarom in de enterprise mashup applicatie  een widget gekoppeld aan de eerder gebouwde widget. Hierdoor is op de te publiceren webpagina een pulldown-menu beschikbaar, waaruit de bezoeker een wijk kan selecteren. Als hij dit heeft gedaan, toont het kaartje enkel de bekendmakingen in zijn wijk.

Moeilijk? Toekomstmuziek? Als de RSS feed de wijken bevat, een klusje van een half uur.

En dan ook …

Laten we het voorbeeld nog eens wat uitbreiden. Gemeente X is goed bezig. Berichten en internetpagina’s houdt de gemeente bij in een modern (open source) CMS, zoals Drupal of Wordpress. De redacteuren geven bij schrijven van het artikel direct tags aan het artikel. Zo krijgt een artikel over een bezoek van wethouder Digiminded aan het buurthuis in de wijk Transparant over het aanleggen van een speeltuin, de volgende tags mee:

  1. Wethouder Digiminded
  2. Wijk Transparant
  3. Speeltuin

De gemeente publiceert deze artikelen ook via een RSS-feed op internet.

De webbeheerder duikt weer in zijn enterprise mashup applicatie. Aan de eerder gebouwde pagina voegt de beheerder nu een nieuwsonderdeel toe. Als bron voor dit nieuwsonderdeel gebruikt hij de RSS-feed van het CMS. Hij wil niet alle berichten tonen in de pagina. Alleen de nieuwsberichten die betrekking hebben op de geselecteerde wijk wil hij tonen. Daarom koppelt hij een filter, ook beschikbaar binnen de mashup applicatie, aan zijn nieuwsitem. Met dit filter zorgt hij ervoor dat de keuze van de bezoeker als voorwaarde geldt. Als de bezoeker nu op de pagina komt en in het pulldownmenu Wijk Transparant selecteert, dan ziet hij naast de bekendmakingen voor de wijk, ook het nieuwsbericht dat Wethouder Digiminded op bezoek komt.

Moeilijk? Toekomstmuziek? Een RSS-feed toevoegen en filteren is binnen een half uurtje gedaan.

Het voorbeeld laat zich zo verder en verder uitbreiden. Ik weet zeker dat u zelf zo maar een paar extra mogelijkheden kunt verzinnen. Vooruit, ik noem er nog één: Het publiceren van raadstukken uit het DMS, die voldoen aan filteringsvoorwaarden. De bezoeker ziet dan ook alle relevante raadsstukken voor zijn wijk.

Conclusie

Het framework zoals beschreven kan snelle resultaten opleveren. Recovery.gov was binnen enkele weken operationeel. Een ander voorbeeld van het succes van dit framework het huishoudboekje van State of Rode Island.  Het is zaak dit framework te verkennen, beheerafspraken op te stellen en te beginnen met implementeren. Wat houdt ons tegen?

Interessant? Deel het nu met anderen!
  • Print
  • Digg
  • Sphinn
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Mixx
  • Google Bookmarks
  • Blogplay
  • email
  • LinkedIn
  • Live
  • NuJIJ
  • Posterous
  • Twitter

(Mogelijk) gerelateerde artikelen:

  1. Kunnen organisaties twitteren?
  2. LNV aan de slag met werken 2.0
  3. OCW 2.0: aan de slag met sociale media binnen OCW
  4. Overheid 2.0 in Australië: een taskforce gaat aan de slag
  5. Acht redenen voor gemeenten om te starten met web 2.0

{ 14 reacties }

{ 3 trackbacks }

Verse Overheid » Blog Archive » Hoe kunnen gemeenten snel aan de slag met web 2.0?
9 maart 2009 om 11:47
Verse Overheid » Blog Archive » Acht redenen om als gemeente te starten met web 2.0
9 maart 2009 om 16:18
Acht redenen voor gemeenten om te starten met web 2.0 | Ambtenaar 2.0
10 maart 2009 om 08:52

{ 11 reacties }

Bram de Winter 9 maart 2009 om 10:03

Inspirerend verhaal!

Martin Borman 9 maart 2009 om 11:03

Van een collega bij Delft kreeg ik de website http://www.bbc.co.uk als voorbeeld voor hoe de toepassing van het model eruit kan zien aan de voorkant.

Op de website kan je eigen widgets toevoegen en widgets aanpassen. Binnen de widgets kan je (soms) opgeven welke informatiebronnen je wilt gebruiken.

Stel je een dergelijke site eens voor als ingang tot de gemeente/stad?

Arjan 9 maart 2009 om 11:20

Vorige week of afgelopen zaterdag stond in het AD een artikel over Zoetermeer en Web2.0. Heeft iemand dat artikel gezien en bewaard?

Ramon 9 maart 2009 om 11:40

Ook de NL-overheid zit niet stil. Ton Zijlstra heeft op ambtenaar 2.0 al een blog geschreven over zijn opdracht om inzichtelijk te krijgen welke overheidsregistraties al beschikbaar zijn in deze context. En je kunt nog meedoen ook!
Lees hier: http://openoverheid.ambtenaar20.nl

Monique Roosen 9 maart 2009 om 19:23

Goed inspirerend verhaal. Wellicht nog wat meer links over rss-feeds, pipes en widgets om een webbeheerder inderdaad zo ver te krijgen.
Geldt overigens ook voor de provincie ;-)
Ben intern bezig om ons nieuwe DMS op die manier in te richten.

Ralph Boeije 11 maart 2009 om 14:29

Helder verhaal. Mijn vraag is of dit nu echt zo 2.0 is. Het blijft vooral informatie zenden (aka 1.0). Leuk dat het snel en makkelijk kan en dat je de informatie vrijgeeft om in mashups te worden hergebruikt, maar waar blijft de interactie. Dit is wel een heel technische en eenzijdige benadering van 2.0. Dit soort mashups zijn interessant, goed voor de transparantie. De overheid moet er zeker mee gaan werken. Maar dit is niet alles. Een mentaliteitsverandering is nodig om niet alleen informatie vrij te geven, maar in het hele proces burgers interactief te betrekken bij het beleid en de uitvoering daarvan.

Annemarie 11 maart 2009 om 14:51

In mijn ogen is interactie ook maar één onderdeel van Web 2.0, waar misschien wel teveel op gefocused wordt. Bovendien is ‘interactie’ op verschillende manieren te interpreteren.
Door informatie vrij te geven en bijvoorbeeld mashup applicaties te gebruiken kan iemand de informatie op zijn persoonlijke situatie afstemmen. Tevens kan hij de informatie weer delen met anderen of zelf hergebruiken. Dit is ook een vorm van interactie. Het is dus geen eenrichtingsverkeer.
De mentaliteitsverandering start mijns inziens voor een groot deel met het inzetten van deze moderne technieken. Door gebruik te maken van nieuwe technieken, met nieuwe mogelijkheden, wordt men aangezet tot een nieuwe manier van werken.

Annemarie 11 maart 2009 om 14:54

Als toevoeging: Door informatie op een nieuwe manier aan te bieden, zoals bijvoorbeeld hierboven is beschreven, kan een burger er meer mee doen. De informatie is een stuk minder statisch, het is te vormen naar eigen wens. En dat is ook een belangrijke manier om de betrokkenheid te vergroten.

Martin Borman 11 maart 2009 om 15:46

@Ralph

Web 2.0 is de verandering van een verzameling websites naar een volledig platform voor interactieve webapplicaties voor eindgebruikers op het World Wide Web (definitie wikipedia.nl). Het ontwikkelen van deze applicaties door overheden is Overheid 2.0.

Alle ambities om burgers meer te betrekken en interactie te krijgen, is een politieke wens, los van Overheid 2.0. Ik kan mij de trend van begin deze eeuw herinneren dat gemeenten middels communities en fora probeerden burgers te betrekken.

Deze politieke wens is niet Overheid 2.0. Juist de discussie over deze politieke wens verlamt de inzet van web 2.0 binnen overheden. We moeten niet langer praten over burgers willen betrekken. We moeten beginnen met informatie transparant en bruikbaar ontsluiten. We moeten beginnen ontwikkelen van web 2.0 oplossingen.

Tot slot, het betrekken van mensen begint met zorgen dat iedereen vrij en gelijktijdig over dezelfde informatie kan beschikken. Om een mentaliteitsverandering te krijgen, moeten overheden dus eerst informatie transparant verspreiden. Dan volgt de mmentaliteitsverandering vanzelf.

Ralph Boeije 11 maart 2009 om 15:59

@martin ik waardeer je focus op actief doen en niet te veel praten over politieke thema’s. Informatie beschikbaar stellen is zeker iets wat de overheid nu moet gaan doen.

Ik ben zelf meer geinteresseerd in het sociale aspect van Web2.0, aka social media. Het gaat daarin om (ad-hoc) online groepen vormen, samenwerken en input van buiten de organisatie gebruiken. Daarvoor is transparantie een voorwaarde, maar het vraagt intern bij de overheid een andere manier van denken over haar dienstverlening. Dit gaat verder dan transparantie in informatievoorziening en vraagt een transparante manier van werken (ook al aan het begin van beleidswerk).

Beide aspecten bijten elkaar absoluut niet, maar ik zou het jammer vinden als de overheid stopt bij het informatie zenden en niet daadwerkelijk gaat samenwerken met de burger.

Martin Borman 11 maart 2009 om 16:33

@ Ralph
We vinden elkaar op het punt dat beide aspecten elkaar niet bijten. Ik maak voor mijzelf vooral onderscheid tussen Overheid 2.0 en Politiek 2.0.

Het sociale aspect van web 2.0 biedt vooral politiek de kans meer en beter interactief beleid te maken. Vergeet niet dat ambtenaren weliswaar beleid voorbereiden, het zijn de politici die beslissen. Met jou hoop ik dat wij als burgers meer en beter betrokken worden bij beleidsvorming. Dit is echter een politieke keuze, geen keuze van een overheidsorganisatie. Een initiatief als http://www.wijbouweneenwijk.nl is vooral een politiek gedurfde zet. Met het huidige politieke klimaat ben ik echter bang dat beleidsvorming nog heel lang via achterkamertjes en partijpolitiek gaat. Openbare web 2.0 initiatieven blijven voor veel politici bedreigend, zie de stuiptrekking van het presidium van Gouda.

Overheden (met name gemeenten) kunnen wel onafhankelijk van politiek de eigen website web 2.0 maken en daarbij informatie transparant ontsluiten. Dat is een beslissing op MT niveau. Helaas verwarren zij vaak Overheid 2.0 met Politiek 2.0, waardoor zij in een kramp schieten zodra een voorstel voor gebruik van web 2.0 op tafel komt.

Nogmaals, ik steun het sociale aspect van harte. Overheidsorganisaties hebben echter een eigen verantwoordelijkheid. En het wordt tijd dat ze die nemen.

Comments on this entry are closed.

Vorig artikel: Zeven onderzoeken over web 2.0 en overheid 2.0

Volgend artikel: Acht redenen voor gemeenten om te starten met web 2.0